Tim Burtons hoofdzaak

New York, 1799 A.D. Technisch rechercheur avant la lettre Ichabod Crane (Johnny Depp) wordt wegens zijn voortdurende interrupties in de rechtszaal op strafexpeditie gestuurd naar Sleepy Hollow, een afgelegen griezelgehucht waar een moordende fantoomruiter voortdurend lijken naar zijn hoofdloze evenbeeld achterlaat.

Crane smelt er prompt bij het aanschouwen van bourgeois-heksje Katrina (Christina Ricci) en de toon is gezet: Sleepy Hollow van Tim Burton (Edward Scissorhands, Ed Wood) wil vooral een niet te serieus horrorsp(r)ookje zijn. Bij Burtons adaptatie van Washington Irvings klassieker The legend of Sleepy Hollow (1908) past behalve de kanttekening `zéér vrij naar Irving' flinke cinefielenscepsis. De lijkbleke spookfantasie met lollig stuiterende hoofden mag dan door critici en naar Burtoneske rariteiten smachtende kijkers enthousiast zijn verwelkomd, het adjectief `overschat' loert overal in de studiomist. Miljoenenverslindende decors, kostuums en special effects moeten een ouderwetse coulisse van gothic grandeur simuleren, maar het exterieur ontstijgt nergens de tweedehands-requisietenwinkel. Dit is het déjà vu van de Universal-Frankensteins en Terence Fishers horrorfilms voor de Britse Hammer-studio's. Het déjà vu van de illustraties in het Amerikaanse pulpmagazine Weird Tales, waar pen-en-inkt-genieën als Boris Dolgov en Hannes Bok sinistere miniatuurmeesterwerkjes publiceerden. En dit is het déjà vu van de fantastische cinema van Mario Bava (1914-1980). In de docu Mario Bava: Maestro of the macabre (2000) uit Burton zich als fervente Bava-fan en in Sleepy Hollow onderstreepte hij dat al met beeldcitaten uit Bava's La maschera del demonio (1960) en I tre volti della paura (1963). Noch met een dollarberg, noch met een Faustiaans pact koopt adept Tim echter de artisticiteit van wijlen de Italiaanse low-budgetmeester: dure sfeerloosheid heerst alom, de appelflauwe galgenhumor steekt scheef in het horrorkader en Depp is buitengewoon onleuk in z'n amechtige clownerietjes. Over het Emmenthaler-kaas-script (héél royale gaten) zij het best gezwegen. Als hapklare mainstream met enkele te korte prominentenbijrolletjes kan de genrefilmhistorische koppensneller Sleepy Hollow er nipt mee door. Ironisch bedoeld kermisvermaak blijft vooralsnog hoofdzaak voor Burton. Quite hollow indeed.

Sleepy Hollow (Tim Burton, 1999, VS/Duitsland), Yorin, 22.00-0.00u.

    • Oliver Kerkdijk