Vrouwen aan het graf

De oude mevrouw die bedrijvig bezig is het graf van haar man te verzorgen is every inch a lady. Onder de nogal bespottelijke sculptuur die daar staat ligt de kunstenaar Sandor Gieling met wie ze veertig jaar lang getrouwd is geweest. Te zijner ere draait ze ook een stukje muziek, tot het het wel weer genoeg is geweest voor deze keer. ,,Volgende week het allegro'', belooft ze. Zo doet ze dat blijkbaar al jaren. Maar dan wordt haar rust verstoord door een andere vrouw, iets minder oud, veel voyanter uitgedost, veel luidruchtiger en niet van plan te wijken. En deze blijkt acht jaar lang een hartstochtelijke verhouding met Sandor te hebben gehad.

In zes afleveringen, elk niet langer dan tien minuten, spelen Ellen Vogel en Adèle Bloemendaal de hoofdrollen in Oude koeien, een mini-serietje dat vanaf morgenavond de opmaat vormt van de tot dusver nogal verbrokkelde VPRO-vrijdag. Zij zijn de twee vrouwen aan het graf – de één de gracieuze, waardige actrice, de ander de kordate comédienne, en alletwee terdege tegen elkaar opgewassen. Het steekspel begint al bij hun eerste ontmoeting: misprijzend spreekt de weduwe over de talloze verbouwingen die haar opponente heeft ondergaan, waarna de minnares spottend reageert op het lichamelijk verval van haar rivale: ,,Ik heb me nooit gerealiseerd dat je zó antiek was...''

Hun kribbige confrontatie, geschreven en geregisseerd door Karen van Holst Pellekaan en Theo Nijland, krijgt wekelijks een vervolg. De makers weten echter behendig te voorkomen dat het serietje langzaam maar zeker in herhalingen zou vervallen; het verhaaltje krijgt een aantal onverwachte wendingen, waarin de rollen af en toe danig worden omgedraaid.

Oude koeien is uitsluitend op die ene begraafplaats gemaakt, met een tuinman zonder tekst, en een camera die tussen de twee vrouwen heen en weer zwaait. Soms is zichtbaar dat het kennelijk allemaal op een koopje moest, want niet elke tekst komt met de bijpassende precisie in beeld. Maar bezienswaardig is het wel, die twee vorstinnen uit twee verschillende genres die allengs gaan samenspannen. ,,Wij overlapten elkaar'', stelt de weduwe Welmet Gieling-van Woerden op stoïcijnse toon vast. ,,Overlapten?'', reageert de malicieuze Ida. ,,Hè bah!''

Oude koeien, vanaf morgen, VPRO, Ned.3, 20.28-20.40u.

    • Henk van Gelder