Patiënt en arts frauderen met declaraties

De zorgverzekeraars in Nederland worden jaarlijks voor honderden miljoen euro's opgelicht door patiënten en zorgaanbieders die nota's vervalsen of ten onrechte declaraties indienen.

Uit de nota's Zorg om Zorgfraude van het openbaar ministerie en Reden tot Zorg van de brancheorganisatie Zorgverzekeraars Nederland (ZN) blijkt dat een op de tien zorgaanbieders incidenteel of herhaaldelijk fraudeert. Paramedici (17 procent) en apothekers (10 procent) frauderen het meest. Zes procent van de patiënten dient incidenteel of vaak een onjuiste declaratie in.

Beide rapporten dateren al uit 2001, maar volgens directeur M. Bontje van ZN zijn de gegevens nog steeds actueel. De koepelorganisatie schat dat er op jaarbasis ten onrechte tussen de 400 tot 800 miljoen euro wordt gedeclareerd. Dat is één tot twee procent van de uitgaven in de zorgsector. ,,Fraude met verzekeringen verhoogt de premiedruk'', aldus het openbaar ministerie, ,,en dat is maatschappelijk niet aanvaardbaar.''

De bestrijding van fraude bij de zorgverzekeringen loopt ver achter bij die bij andere verzekeringen. Bovendien wordt praktisch geen aangifte gedaan door de zorgverzekeraars als nota's zijn vervalst of als onrechtmatig wordt gedeclareerd. Bovendien dragen de vele en complexe administratieve procedures en de weinig transparante manier van declareren van zowel zorginstellingen als medische specialisten bij tot de fraude. Patiënten veranderen op nota's vaak geldbedragen (van een één wordt een vier gemaakt), voegen niet-uitgevoerde behandelingen toe (via tandartsnota's) en veranderen data, dienen declaraties in voor niet-gemaakte reiskosten of declareren dubbel.

Bij specialisten en zorginstellingen noemen de zorgverzekeraars met name fysiotherapeuten (het verrichten van niet-controleerbare handelingen), psychiaters, tandartsen en apothekers (knippen van recepten zodat meerdere malen het receptbedrag wordt ontvangen) als belangrijke risicogroepen voor fraude. Ook komen er onjuiste claims binnen voor medische behandelingen in het buitenland. Zo worden er nota's ingediend van niet-bestaande zorginstellingen, wordt geknoeid met de getallen en worden medicijnen doorverkocht. De afstand, de taal en de cultuur bemoeilijken de controle.

ZN wil dat patiënten die frauderen uit het verplichte ziekenfonds kunnen worden geweerd. In particuliere ziektekostenverzekeringen kan dat al. De Tweede Kamer is ,,verbijsterd'' over de omvang van de fraude, maar een meerderheid vindt dat fraudeurs juridisch moeten worden aangepakt.