Nederlandse atletiek niet loyaal aan nieuwe startregel

In Nederland geldt de nieuwe startregel niet voor alle atletiekwedstrijden. Dat is een minder strikte opstelling dan de boycot van de Amerikanen.

De aangescherpte regel rond het aantal valse starts bij atletiekwedstrijden heeft tot een tegendraadse opstelling van de Amerikaanse bond USATF geleid. De federatie boycot in eigen land openlijk de reglementswijziging van de internationale atletiekfederatie (IAAF). Een opzienbarende opstelling, omdat het besluit op een IAAF-congres in 2001 democratisch tot stand is gekomen. Niet alleen de Verenigde Staten liggen dwars; ook Nederland voert de nieuwe regel niet loyaal uit.

De nieuwe startregel, die 1 januari 2003 van kracht is geworden, houdt in dat op alle loopnummers tussen de 60 en 400 meter na één valse start iedere daaropvolgende veroorzaker van een valse start wordt gediskwalificeerd. Tot voor een maand geleden gold dat alleen voor een atleet die verantwoordelijk was voor twee valse starts. Met de wijziging maakt de IAAF een knieval voor televisiezenders en sponsors. Die zijn niet gebaat bij de tijdrovende procedures van valse starts; zij willen vaart in het programma houden. En tv-uitzendingen van grote toernooien mogen vanwege de grote commerciële belangen niet in gevaar komen, oordeelde de atletiekfederatie.

Uitgerekend het land waar de koppeling tussen sport en commercie is uitgevonden, voert fel oppositie. De Amerikaanse bond oordeelde dat de nieuwe regel het belang van de sport niet dient en hij derhalve gerechtvaardigd is bij wedstrijden in eigen land de oude regel te handhaven. Die opstelling werd door de IAAF als een oorlogsverklaring opgevat. De internationale federatie reageerde met de sanctie, dat alle records bij Amerikaanse wedstrijden niet erkend zullen worden.

Evenmin als de Verenigde Staten voert de Koninklijk Nederlandse Atletiekunie (KNAU) de nieuwe regel naar de letter van het wedstrijdreglement uit. Het verschil met de Amerikanen is dat in ons land een uitzondering wordt gemaakt voor internationale wedstrijden en Nederlandse kampioenschappen. Bij alle andere toernooien geldt gewoon de oude startregel. KNAU-bestuurslid Wim Slootbeek: ,,Wij vinden de wijziging niet in het belang van de jeugd- en breedtesport. Je kunt het een kind toch niet aandoen om na één valse start huiswaarts te moeten keren; daar is de sport ons inziens niet bij gediend. Ik verwacht geen problemen met de IAAF, omdat wij niet dwarsliggen bij de NK's en de Fanny Blankers-Koen Games. Wat niet wegneemt dat ook wij eigenwijs zijn, alleen iets minder dan de Amerikanen.''

Een probleem dat ook Slootbeek erkent, is de opstelling van buurlanden als België en Duitsland, die de nieuwe, strengere regel gewoon invoeren. Vooral lopers uit grensgebieden zullen daar de gevolgen van ondervinden, omdat zij bij wedstrijden in die buurlanden het risico lopen sneller te worden gediskwalificeerd.

De opstelling van de KNAU werkt verwarring in de hand, bleek afgelopen weekeinde bij indoorwedstrijden in Zuidbroek. Daar was een van de programma-onderdelen namelijk de Nederlandse kampioenschappen junioren. Waar de deelnemers aan die titelstrijd met de nieuwe startregel kregen te maken, gold in alle andere categorieën de oude regel. Dat vereiste veel uitleg aan de atleten en voor de toeschouwers extra verduidelijking van de speaker.

Mede op grond van zijn ervaringen in Zuidbroek reageert technisch directeur Henk Kort van de KNAU allerminst enthousiast op de Nederlandse oplossing. Kort: ,,Hoewel ik de logica wel kan vatten, vind ik het onduidelijk. Maar ik ben dan ook een voorstander van de nieuwe startregel. De atleten moeten er gewoon mee leren omgaan. Bovendien heb ik uit het veld nog niet één klacht gehoord.''

Volgens de Nederlandse sprinter Troy Douglas is de nieuwe startregel geen lang leven beschoren, omdat een machtige natie als de Verenigde Staten dwarsligt. Een houding die hij voor arrogant verslijt en die bij hem wrevel opwekt. Douglas: ,,Regels zijn regels, daar heb je je aan te houden, zo simpel is dat. En ik deel de mening van de IAAF dat wedstrijden er door de nieuwe startregel aantrekkelijk door zullen worden. Een ander voordeel vind ik, dat we zijn verlost van sprinters die met opzet valse starts veroorzaken. Van die spelletjes om de concentratie te verstroren zijn we dan verlost.''

De Nederlandse variant op de IAAF-regels vindt Douglas ,,een beetje stom.'' De meervoudig Nederlands kampioen op 100 en 200 meter: ,,Het is raar dat je bij een wedstrijd in Leiden vaker vals mag starten dan bij de FBK Games in Hengelo. En het is verwarrend voor atleten die een internationaal programma afwerken. Nee, ik start zelden vals. Hoe dat komt? Gewoon, een kwestie van concentreren.''

De grote test bij een aansprekende internationale wedstrijd is zondag 9 februari bij Indoor Vlaanderen. De organisatoren van de EuroSeries, waarvan de wedstrijd in Gent onderdeel uitmaakt, hebben een commissie samengesteld die er op moet toezien dat invoering van de nieuwe startregel goed verloopt en uniform wordt toegepast. Dat gebeurt tot tevredenheid van de IAAF, die een vertegenwoordiger naar Gent zal sturen om de eerste grote test mee te maken.