Koning Edward wilde helemaal niet kiezen

Dat de Britse koning Edward VIII in 1936 moest kiezen tussen het koningschap en een huwelijk met zijn geliefde, de Amerikaanse Wallis Simpson, was bekend. Maar vandaag vrijgegeven archiefstukken uit die tijd tonen hoezeer het drama door de opponenten in deze zaak – de koning en premier Stanley Baldwin – op de spits werd gedreven. Daarnaast blijkt uit het archiefmateriaal ook dat Simpson – die gehaat werd binnen het koningshuis – in diezelfde tijd een affaire had met een ,,zeer charmante, bijzonder knappe'' autohandelaar uit York.

Op 3 december 1936 moest de Conservatieve premier gebruik maken van de duisternis om via een voor journalisten onzichtbaar raam Buckingham Palace binnen te sluipen. Binnen legde de koning hem een toespraak voor die hij de volgende dag op de radio wilde houden. Hij zou daarin zijn huwelijk aankondigen en het volk vragen om te mogen aanblijven. Pikant detail: de toespraak schreef hij samen met Winston Churchill, die toen nog voor de Tories op de achterste bankjes zat.

Baldwin was woedend. In een brief schreef hij dat Edward zijn boekje te buiten ging en dreigde te handelen in strijd met de constitutionele monarchie, omdat hij voor zijn toespraak geen parlementaire toestemming had gevraagd. Als het aan Baldwin lag, zou hij die toestemming ook nooit krijgen. Want, zo redeneerde de premier, Edward zou daarmee ,,zijn onderdanen verdelen in twee kampen''. Uit een memo blijkt dat Baldwin bang was dat vooral vrouwen – ,,die over het algemeen een grote liefde hebben voor het koningshuis'' – geschokt zouden zijn te horen dat hun koning wilde trouwen met een nog niet gescheiden vrouw.

Ook vond Baldwin dat Edward de overzeese gebiedsdelen schoffeerde door ze niet bij een besluit te betrekken. Uit Australië en Canada had hij negatieve reacties ontvangen over een mogelijk huwelijk. Alleen de premier van Nieuw Zeeland zag geen bezwaar in het huwelijk.

Edward besefte dat hij niet zou slagen en op 10 december verklaarde hij in het parlement dat hij ,,de zware verantwoordelijkheid [van het koningschap] niet langer kan dragen zonder de hulp van de vrouw van wie ik hou.''

Dat die vrouw intussen al een jaar lang een affaire had met een zekere Guy Trundle, een 39-jarige autohandelaar, wist de koning niet. Die informatie, blijkt uit het archief, is van Scotland Yard, die in opdracht van de regering in het geheim de gangen van Edward en zijn geliefde naging. De rechercheurs concludeerden dat er sprake was van een seksuele relatie en dat Simpson haar minnaar financieel vorstelijk ondersteunde.

Simpson en de ex-koning trouwden in 1937; ze bleven altijd getrouwd.

De huidige regering meende dat er na de dood van de Queen Mother, vorig jaar, geen reden meer was te voldoen aan de bepaling de stukken honderd jaar geheim te houden.