Het Mahler-incident 1

In NRC Handelsblad van 20 januari berichtte Kasper Jansen over `Het `vergeten' Mahler-incident', dat zich afspeelde in oktober 1939 tijdens een concert in het Amsterdamse Concertgebouw.

Aanleiding was een van de 13 onlangs uitgebrachte cd's van historische radio-opnamen van het Concertgebouworkest uit de periode 1935-1950. Daarop is het orkest te horen o.l.v. Carl Schuricht in een uitvoering van Das Lied von der Erde.

Tegen het einde liep een vrouw richting podium en riep: `Deutschland über Alles, Herr Schuricht'. Op de cd is deze cryptische uitspraak voor het nageslacht vereeuwigd.

Tussen 1938 en 1950 heb ik regelmatig Kurhausconcerten bezocht van het Residentieorkest en werd zo van kindsaf aan ingewijd in de schoonheid van de klassieke muziek. Meestal zwaaide Schuricht de scepter en hij was dan ook de oog en oor verblindende godheid van mijn jeugd. Mijn familie behoorde tot de kleine kring van zijn Haagse vrienden en aldus heb ik hem in de late zomer van 1940 kunnen ontmoeten, zij het met gemengde gevoelens, want na mei 1940 behoorde je niet met een Duitser te praten.

Evenwel, in het gesprek informeerde hij naar mijn muzikale voorkeur en beloofde aan elk verzoek te zullen voldoen. Ik rook mijn kans: ,,De vijfde van Beethoven, want die vier beginnoten zijn het herkeningssignaal van Radio Oranje, de vrije nieuwszender uit Londen, en die vier noten symboliseren onze overwinning.'' Schuricht antwoordde in vloeiend Nederlands: ,,Ik ben blij dat ik op mijn manier iets kan bijdragen tegen de schandelijke overval van mijn land op het jouwe'', of woorden van gelijke strekking.

De uitvoering van de 5de voltrok zich als in een voortijdige overwinningsroes en werd zodanig door het publiek herkend.