`We willen geen rebel in regering'

De aanhang van de Ivoriaanse president Gbagbo voelt zich bekocht door het vredesakkoord dat de Fransen hun leider hebben opgedrongen.

Het einde van de demonstraties in Ivoorkust tegen het vredesakkoord is na vier dagen nog niet in zicht, zegt jeugdleider Charles Blé Goudé. Scholieren en studenten over het hele land zijn opgeroepen morgen de straat op te gaan. Zaterdag wordt een massale anti-Franse manifestatie in de commerciële hoofdstad Abidjan verwacht. En volgende week maandag wordt geprotesteerd voor het gebouw van de Britse ambassade, waarin overigens ook de Nederlandse diplomatieke afvaardiging huist.

,,In welke eeuw denkt Frankrijk eigenlijk dat we leven?'' zegt, nee, schrééuwt Blé Goudé door de telefoon. ,,Frankrijk heeft van al zijn voormalige kolonies een puinhoop gemaakt. Nu zijn wij aan de beurt. Het wordt tijd dat Frankrijk de ogen opent en beseft dat wij Ivorianen zelf uitmaken wie bij ons aan de macht is. We willen geen rebellen in de regering. Het is onacceptabel, anti-democratisch!''

Een groot deel van de Ivoriaanse bevolking is woedend over het vredesakkoord dat afgelopen weekeinde in Parijs werd gesloten. Op aandringen van Frankrijk en na tussenkomst van VN-secretaris-generaal Kofi Annan zette president Laurent Gbagbo met tegenzin zijn handtekening onder een verdrag dat politieke macht geeft aan de rebellenbewegingen die sinds vier maanden het noorden en westen van Ivoorkust bezet houden. Hopelijk zou daarmee de rust terugkeren, zei zondag de Franse president Jacques Chirac, die omstandig geprezen werd door Afrikaanse collega's voor zijn diplomatieke tour de force. Niets bleek minder waar.

Een redacteur van het veelgelezen dagblad Notre Voie, de partijkrant van Gbagbo, noemt het akkoord een mislukking. Hij is diep verontwaardigd. ,,Het volk wil geen regering waarin een democratisch gekozen president samenwerkt met rebellen. De rebellenleiders zijn deserteurs, ze werden gezocht door justitie, ze hebben gendarmes en burgers gedood. Het is ondenkbaar dat dit flauwekulverdrag geaccepteerd wordt'', zegt Franck Dally. ,,We hadden gehoopt dat de rebellen de wapens zouden neerleggen en dat er een algemene amnestie afgekondigd zou worden. Daarna konden ze eventueel gereïntegreerd worden in het leger. Dat leek ons voldoende.''

In zijn redactioneel commentaar schrijft Dally dat Ivoorkust `vernederd' is. Want het akkoord voorziet in de ontwapening van het regeringsleger. Nog pijnlijker: het gerucht doet de ronde dat de ministersposten voor Defensie en Binnenlandse Zaken naar de rebellen gaan. Als dat gebeurt, voorspelt Dally, neemt de bevolking het recht in eigen hand.

Zijn pessimisme wordt gedeeld door de tientallen Ivorianen die op de populaire website Abidjan.net hun commentaar hebben geplaatst. De echte strijd begint nu pas, schrijft een student: gaan we als domme negers zomaar de bevelen van de kolonialen opvolgen? Nee, Gbagbo moet opstappen zodat het leger orde op zaken kan stellen. ,,Als we definitief onze onafhankelijkheid hebben, mag Gbagbo weer terug op het pluche.''

Alleen militairen zouden de rust kunnen herstellen, wordt gezegd, en als het Franse leger zich verzet, dan gooien we de Fransen eruit. ,,We zijn het rijkste land van de regio'', zegt een rechercheur. ,,Als Ivoorkust uiteenvalt, valt de hele regio uiteen. We zullen nog wel eens zien tot hoever Frankrijk durft te gaan.''