Objectief filmer wordt een gesprekspartner

Het dubbelprogramma van Settlers en The Lift geeft een aardige indruk van het soort films waarmee Stefan Majakofski's Shadowfestival zich wil onderscheiden van het veel grotere International Documentary Filmfestival Amsterdam. Beide Britse producties, eerder vertoond op het Shadowfestival 2001, maken bewust de invloed van de camera op de vastgelegde `werkelijkheid' zichtbaar, voortgedreven door een optimaal rapport tussen filmer en gefilmden. Regisseur Sean MacAllister, opgeleid aan de in dit soort documentaires gespecialiseerde National Film and Television School, volgde voor Settlers een chassidisch-orthodoxe hippie van Amerikaanse afkomst en een in Afrika geboren Palestijnse ex-terrorist in de straten van Jeruzalem. Allengs wordt duidelijk dat een objectieve, afgewogen benadering van zo'n gevoelig onderwerp onmogelijk is. De filmer wordt betrokken in talloze gesprekken over de vraag waar hij zelf staat in het conflict, en wat hij wel en niet mag filmen. Je ziet ook hoe de aanwezigheid van de camera de gebeurtenissen vervormt. Het is een rafelige, ruige documentaire, die de kijker dwingt tot nadenken en positie kiezen.

In het hilarische The Lift staat Marc Isaacs dagenlang in een lift in een Londens flatgebouw, en wordt langzamerhand begroet. Van `objectief' oog wordt hij gesprekspartner en onderdeel van de tijdelijke gemeenschappen van liftgebruikers. Ook hier gaat het over werkelijkheid en illusie, over de schijn van een `fly on the wall'-positie. Een documentairemaker is geen vlieg en mag, ja mòet soms zichzelf in beeld brengen.

Settlers. Regie: Sean MacAllister. Vooraf: The Lift. Regie: Marc Isaacs. In 10 theaters (Docuzone).

    • Hans Beerekamp