`Koning' Ecclestone volgt de tabaksreclame

België ontbreekt dit jaar als gevolg van het verbod op tabaksreclame op de kalender van de Formule I, volgend jaar wordt de Grote Prijs van Oostenrijk geschrapt. Wie niet naar F1-baas Bernie Ecclestone wil luisteren, moet voelen.

Na België raakt West-Europa opnieuw een Formule I-race kwijt: Oostenrijk wordt volgend jaar geschrapt van de lijst met landen die `koning' Bernie Ecclestone en zijn gevolg mogen verwelkomen. De regelgeving rond tabaksreclame in de Europese Unie jaagt de hoogste divisie van de autosport in toenemende mate naar landen als China, Rusland, Bahrein en Turkije. Landen waar het roken van een sigaret niet als een doodzonde wordt beschouwd en waar regelgeving op het gebied van tabaksreclame ontbreekt. Landen buiten de EU staan in de rij om de Formule I te verwelkomen. China krijgt volgend jaar zijn eerste Grand Prix, in Sjanghai.

Bijna machiavellistisch regeert Ecclestone zijn circus op wielen, dat op 9 maart zijn tenten weer opzet in Melbourne. Met de Grote Prijs van Australië gaat daar over anderhalve maand het nieuwe F1-seizoen van start. Schikt een land zijn wetten niet naar de wil van de machtige Ecclestone, dan zal de 71-jarige Engelsman zich daar ook niet meer vertonen met zijn spektakel. Vraag het maar aan de Belgen, of – sinds deze week – aan de Oostenrijkers. Ecclestone was daar afgelopen weekeinde te gast bij de Hahnenkammrennen, de jaarlijkse skiwedstrijden in Kitzbühel, en liet zich ontvallen dat Oostenrijk dit jaar voor het laatst een F1-race heeft. Het contract met de organisatoren op het circuit in Spielberg loopt weliswaar tot en met volgend jaar, maar omdat in het Alpenland dan een verbod op tabaksreclame van kracht is, mag Ecclestone het contract opzeggen. Van de zestien races die komend seizoen op het programma staan, worden er tien in (West-)Europa gereden.

Het circuit van Spa-Francorchamps, dat in augustus het toneel van de laatste Grote Prijs van België was, is wegens het avontuurlijke parkoers in de Ardennen voor de meeste coureurs het favoriete circuit. Alleen als er een wonder gebeurt, zullen de Formule I-wagens in de toekomst weer in de mooiste bocht ter wereld duiken, de Eau Rouge. In theorie zou dat weer kunnen in 2007, als in de gehele Europese Unie het verbod op tabaksreclame van kracht is, zei Max Mosley, voorzitter van de internationale automobielfederatie FIA.

Hij voegde er direct aan toe dat die kans uiterst klein is.

Uit sportief oogpunt betreurden coureurs en teams de beslissing om Spa van de kalender te schrappen, maar begrip voor de commerciële motieven had de overhand. Teams zoals Ferrari en McLaren-Mercedes zijn voor het grootste deel van hun budget namelijk afhankelijk van sponsors uit de tabaksindustrie. Op de rode Ferrari's prijkt de naam van Marlboro, de zilvergrijze wagens van McLaren-Mercedes worden gesierd door reclame van sigarettenmaker West. De naam van de renstal van British American Racing is afgeleid van de naam van de eigenaar van het team, British American Tobacco.

Net als in Oostenrijk is het verbod op tabaksreclame de boosdoener. In België mag vanaf augustus dit jaar geen tabaksreclame meer worden gemaakt, in Oostenrijk is dat vanaf volgend jaar verboden. Brussel en Wenen lopen vooruit op de Europese wetgeving, die tabaksreclame vanaf 2006 verbiedt. Tijdens de Grote Prijzen van Groot-Brittannië en Frankrijk rijden de Formule I-teams al zonder tabaksreclame, overeenkomstig de regels van beide landen, maar meer uitzonderingen willen Ecclestone en de tien renstallen niet maken.

Het verdwijnen van de Grote Prijs van Oostenrijk – op zondag 18 mei dus voor het laatst – roept buiten het land zelf minder negatieve reacties op dan het schrappen van de GP van België. In tegenstelling tot de race in de Ardennen kent de Grote Prijs van Oostenrijk vaak een kleurloos verloop. De Oostenrijkers in de Formule I doen het ook al een tijd niet meer goed. De meest succesvolle Oostenrijker, drievoudig wereldkampioen Niki Lauda, werd vorig seizoen aan de kant gezet als teambaas van Jaguar. De laatste Oostenrijker in de F1, Alexander Wurz, reed vier jaar met weinig succes bij Benetton, maar was een grijze muis vergeleken bij Lauda en de laatste grote coureur uit Oostenrijk, Gerhard Berger.

Ecclestone zal het ook als hinderlijk ervaren dat in Italië het proces rond de dood van oud-Formule I-coureur Ayrton Senna wordt heropend. Dat werd gisteren bekendgemaakt. Tijdens de rechtszaak, die in 1999 in hoger beroep eindigde in vrijspraak voor de aangeklaagde staffunctionarissen van de renstal van Williams, uitte Ecclestone zijn ongenoegen over de handelwijze van de Italiaanse magistratuur. Hij liet doorschemeren dat de langdurige zaak nadelige effecten zou kunnen hebben voor de toekomst van F1-races in Italië.

Italië is rijkelijk bedeeld met Formule I-races. Er worden jaarlijks twee wedstrijden gehouden; in het voorjaar de Grote Prijs van San Marino, in het najaar de Grote Prijs van Monza. Omdat de meest succesvolle en meest kapitaalkrachtige renstal van Italiaanse komaf is (Ferrari), is het uitgesloten dat de Formule I uit Italië verdwijnt. Geen Italiaanse parlementariër zal voorstellen de Europese wetgeving op het gebied van tabaksreclame zoals in België en Oostenrijk vervroegd in te voeren.