De videocamera verbeeld als wapen

Acteur Bob Crane leefde toen Amerika nog overzichtelijk was en de lucht azuurblauw en huisvrouwen nog tijd hadden om geglazuurde worteltjes te maken voor de lunch. Hij werd beroemd door de televisieserie Hogan's Heroes, een hit in de jaren zestig en tijdens de vele herhalingen erna. Hogan's Heroes maakte opgeruimde, schoongewassen grappen over een krijgsgevangenenkamp uit de Tweede Wereldoorlog. Dat was destijds ongewoon, maar de naïeve toon van het programma maakte zelfs die oorlog onschuldig.

Tegen deze achtergrond laat regisseur en scenarioschrijver Paul Schrader het leven van zijn hoofdpersoon Crane zien. Schrader maakte onder meer het verstikkende familiedrama Affliction en was verantwoordelijk voor de scenario's van Martin Scorseses Taxi Driver en Raging Bull. In Auto Focus is de hellevaart van zijn hoofdpersoon lange tijd verstopt achter de optimistische kleurstelling van de jaren zestig. De hippies met hun `love and peace' waren nog in geen velden of wegen te bekennen, maar in zijn eentje symboliseert Crane de seksuele revolutie. Ongegeneerd exploreert hij zijn seksuele identiteit. De acteur in hem ontpopt zich tot exhibitionist, zijn vriend John Carpenter (niet de filmmaker) filmt hem tijdens zijn seksuele avonturen met behulp van de eerste videocamera's. Net als in de uit 1960 daterende film Peeping Tom, die de destructieve aard van de voyeur onderzocht, wordt in Auto Focus de camera uiteindelijk een moordwapen.

Tot op ongeveer tweederde van de film ontrafelt Schrader de hypocriete familieverhoudingen van de jaren zestig. Terwijl zijn film daar traditioneel en enigszins nostalgisch van toon blijft, is dat het meest progressieve gedeelte van Auto Focus. Daarna ontmaskert de door Willem Dafoe grotesk en verlekkerd gespeelde Carpenter zichzelf als tragische Mefistofeles. De door Greg Kinnear gepersonifieerde Crane komt in dat dramatisch meest interessante gedeelte niet meer goed uit de verf.

Schraders pijnlijke verbeelding van het verdwijnen van de intimiteit doet dan zelfs enigszins conservatief aan.

Auto Focus. Regie: Paul Schrader. Met: Greg Kinnear, Willem Dafoe, Rita Wilson. In: Bellevue Cinerama, Amsterdam; Images, Groningen; Cinerama, Rotterdam.

    • Dana Linssen