Complete Shakespeare op één avond

Shakespeare's Othello wordt bezongen in een hip-hoplied. De Romeinse veldheer Titus Andronicus presenteert een bloedig kookprogramma. De tiendelige Rozenoorlogen worden gebracht als football-wedstrijd waarbij de Engelse kroon als speelbal dient. Al vijftien jaar tourt The Reduced Shakespeare Company door Engeland, Amerika en Australië met een komische show waarin alle toneelstukken van William Shakespeare op één avond worden afgeraffeld. Inmiddels hebben de komieken een vaste show in het Londense West End en maakten ze soortgelijke shows over de Bijbel en de geschiedenis van de Verenigde Staten. Impresariaat Gislebert Thierens heeft de groep nu naar Nederland gehaald.

De even opzienbarende als onmogelijke pretentie om het omvangrijke oeuvre in anderhalf uur te proppen is al grappig, de uitwerking is nog grappiger; alom aanbeden meesterwerken worden vermalen tot snelle, komische nummers. De aankleding is carnavalesk, met slechte pruiken en lullige valse baardjes. Eerste slachtoffer is Romeo en Julia, dat met balletpasjes en quasi-amateurisme onderuit wordt gehaald. Daarna beginnen de komieken meteen vals te spelen; `compleet' blijkt deze show helemaal niet te zijn. De zestien komedies worden samengevoegd tot één komedie met een onnavolgbare intrige. Van de 37 stukken worden er 26 slechts zijdelings genoemd.

De geroutineerde komieken Rick Bland, Walter Lewis en Christian Malcolm zijn sterk in vette grappen en slapstick. De razendsnelle 'bardbusters' stappen steeds uit hun rol en bespreken de show uitgebreid met elkaar, zodat het publiek betrokken blijft. De anarchistische chaos doet aan Monty Python denken, maar dat kan ook ons beperkte Britse referentiekader liggen. Bovendien balanceren de komieken tussen behaagzucht en charme, wat meer in de Amerikaanse humortraditie past.

Na de pauze heeft de groep slechts één toneelstuk over: Hamlet. Het langer stilstaan bij één stuk blijkt geestiger dan het vluchtig langs zoveel mogelijk stukken rennen. Hoogtepunt is de scène waarin Hamlet het uitmaakt met zijn geliefde Ophelia. De scène wordt uitgesponnen tot een hilarisch staaltje publieksdeelname. Eén blootbuikig blond meisje uit het publiek moet Ophelia spelen. De rest van het publiek moet haar tegenstrijdige gedachtes vertolken. Terwijl de rechterhelft van de zaal bulderend: ,,Get thee to a Nunnery!'' ('Ga toch naar het klooster') scandeert, roept het balkon: ,,Cut the crap, Hamlet. My biological clock is ticking. I want babies now!''

Je zou verwachten dat zo'n typisch Britse show de oversteek naar Nederland niet overleeft. Maar de taal is niet moeilijk en de grappen zijn ook leuk voor mensen die niet veel van Shakespeare weten. Wat enigszins verloren gaat is het beeldenstormende aspect van de show, het spotten met de heiligheid van Shakespeare. De schrijver is hier al op zoveel manieren bewerkt dat we niet schrikken van een hiphop-Othello.

Als toegiften wordt Hamlet ook nog in dertig secondes, in twee secondes én achterstevoren gespeeld. Dan heeft de groep de zaal allang los gespeeld en volledig voor zich gewonnen.

Voorstelling: The Complete Works of William Shakespeare (abridged), door The Reduced Shakespeare Company. Regie: Adam Long. Gezien: 25/1 Leidse Schouwburg, Leiden. Tournee t/m 12/3. Inl. (020) 675 0966 of www.thierens.nl.

    • Wilfred Takken