Zege Sharon lost niets op

Vandaag vinden vervroegde parlementsverkiezingen in Israël plaats. Er wordt gerekend op een zege voor de Likudpartij van premier Ariel Sharon.

Als premier Sharons Likud vandaag de vervroegde algemene verkiezingen wint – zoals algemeen wordt aangenomen – heeft hij toch weinig reden de vlag uit te steken. Het wordt namelijk heel moeilijk voor hem een stabiele regering te vormen die ook op Washingtons goedkeuring kan rekenen. De Arbeidspartij van Amram Mitzna, die overigens op zwaar verlies staat, heeft zich verschanst achter een harde weigering nogmaals met Likud een regering van nationale eenheid te vormen. Mitzna wil de partij zuiveren van de politieke zonde die zij beging door zich twee jaar lang in zo'n regering op sleeptouw te laten nemen door Sharons verkiezingsbelofte van `vrede en veiligheid'. Terwijl de Israëlisch-Palestijnse oorlog juist dramatisch escaleerde, raakte Israël ook economisch in een noodsituatie.

De Arbeidspartij besloot vorig jaar op de sociale crisis het meest zichtbaar door het naar 300.000 oplopende aantal werklozen de regering op te breken. Mitzna's koele persoonlijkheid en rationele verkiezingstaal zijn echter niet aangeslagen. Zijn partij is in de peilingen in een vrije val gekomen, van 32 naar minder dan 20 zetels.

De grote paradox van deze verkiezingen is dat de kiezers volgens alle peilingen in meerderheid instemmen met de ideeën van Mitzna inzake de benadering van de Palestijnse kwestie, maar Sharon het mandaat willen geven deze uit te voeren. Ontmanteling van alle nederzettingen in de Gazastrook en kleinere nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever en terugtrekking achter een veiligheidshek als er met de Palestijnen geen vergelijk haalbaar is, is Mitzna's politieke geloofsbelijdenis. Hij ziet geen andere uitweg om het joodse en democratische karakter van de staat Israël te behouden. Bovendien maakt een al dan niet eenzijdige terugtrekking uit bezet gebied miljarden euro's vrij voor herstel van de Israëlische economie die nu volgens hem verloren gaan in de bodemloze put van de nederzettingenpolitiek.

De argumenten van Mitzna snijden hout, dat vinden ook aanhangers van Likud. En toch overstemt hun emotionele verbondenheid met Likud en Sharon ieder rationeel argument.[Vervolg ISRAEL: pagina 5

ISRAEL

Arbeidspartij gestraft voor rol in kabinet

[Vervolg van pagina 1],,Je hebt gelijk'', zeggen werklozen tegen Mitzna op markten in ontwikkelingssteden, ,,maar toch stemmen we op Likud. Daar ligt ons hart.''

De Arbeidspartij wordt volgens de opiniepeilingen afgestraft voor haar deelname aan de regering van nationale eenheid, interne verdeeldheid, een te onbekende nieuwe leider en een zwakke verkiezingscampagne. De seculiere centrumpartij Shinui van Tommy Lapid staat klaar om het verlies van de socialisten op te vangen, maar heeft ook een vangnet uitgezet om een terugval van Likud in de peilingen te absorberen. Op zijn hoogtepunt stond Likud volgens de peilingen op 42 van de 120 zetels, een verdubbeling van het huidige aantal. Maar door de media met veel tamtam aan het daglicht gebrachte corruptieschandalen tijdens de voorverkiezingen in Likud en rond Sharon zelf braken die virtuele winst van Likud af. Op zijn dieptepunt zakte Likud in de peilingen tot 27 zetels terug; nu is de partij weer terug op 30 à 33. Deze zigzag wijst uit dat Sharons harde hand tegen de Palestijnse opstand niet de overheersende factor is om op zijn partij te stemmen. Ook boven de Arbeidspartij hangen wolken van corruptieschandalen tijdens voorverkiezingen die de kiezers afschrikken. Mitzna wordt van fraude verdacht in Haifa.

Lapids Shinui vaart als van corruptie gevrijwaarde partij wel bij de aantasting van het imago van de Arbeidspartij en Likud. Indien de opiniepeilingen het bij het juiste einde hebben en Shinui zich zou verdrievoudigen – van 6 naar 18 zetels – staat Israël voor een politieke aardbeving en Sharon voor grote coalitieproblemen.

De socialisten hebben zich vastgelegd op het standpunt geen zitting te nemen in een regering van nationale eenheid. Shinui weigert met de (meeste) orthodoxe partijen onder Sharon te dienen. Lapid eist de vorming van een seculiere regering van Likud, de Arbeidspartij, de Burgerrechtenpartij en Shinui om de invloed van de orthodoxe partijen op de schatkist en het rechtsbestel te breken. Zal Sharon de moed hebben de hechte banden van Likud met de religieuze partijen te verbreken en een zwenking naar het centrum te maken?

Indien Mitzna en Lapid hun woord houden heeft Sharon de optie, volgens de peilingen, om een zeer rechtse regering te vormen waarop de invloed van de kolonisten groter zal zijn dan ooit. Zo'n regering kan geen stap vooruit op het vredespad en geeft Sharon zelfs geen kans met de gedachte aan een volledig door Israël gecontroleerde Palestijnse ministaat te spelen.