Huisarrest Montazeri opgeheven

De Iraanse autoriteiten hebben met ingang van vandaag het huisarrest opgeheven van groot-ayatollah Hossein Ali Montazeri, ooit gedoodverfd opvolger van imam Khomeiny als Opperste Leider maar kort voor diens dood in 1989 wegens zijn kritische houding in ongenade gevallen. In Montazeri's plaats werd de toenmalige hojatoleslam (een lagere religieuze rang) Ali Khamenei, een conservatief, als opvolger van Khomeiny aangewezen. Montazeri werd in 1997 onder huisarrest geplaatst nadat hij het gezag van Khamenei, na zijn benoeming als Opperste Leider tot ayatollah gepromoveerd, had betwist.

Het besluit tot opheffing van het huisarrest werd volgens het officiële persbureau IRNA genomen door de Nationale veiligheidsraad, het hoogste orgaan in de Islamitische Republiek dat over veiligheidszaken beslist. Ayatollah Montazeri (81) is in een zeer slechte gezondheid. Zijn zoon Ahmad waarschuwde recentelijk dat diegenen die het huisarrest in stand hielden, Opperste leider Khamenei voorop, de verantwoordelijkheid zouden dragen als ayatollah Montazeri onder huisarrest zou sterven. Conservatieve elementen namen, kennelijk uit angst voor rellen, vervolgens zijn pleidooi haastig over.

Volgens IRNA zijn de gouverneurs van Qom, waar Montazeri woont, en Isfahan, zijn geboorteplaats, gewaarschuwd rekening te houden met eventuele onlusten of samenscholingen. Montazeri is daar zeer populair.

Groot-ayatollah Montazeri viel bij Khomeiny in ongenade door zijn toenemende kritiek op schendingen van de mensenrechten in de Islamitische republiek, waaronder executies en folterpraktijken. Hij werd onder huisarrest geplaatst nadat hij zowel het instituut van de Opperste leider (velayat-e faqih), die grondwettelijk op verscheidene punten een haast dictatoriale macht heeft, als Khamenei's competentie ter discussie had gesteld. Maar ook onder huisarrest is ayatollah Montazeri – een van de hoogste geestelijken van het land – een zeer invloedrijke figuur gebleven, en hervormingsgezinde krachten in Iran zijn erin geslaagd contacten met hem te onderhouden.