`Found footage' en veel seks

Op het Rotterdamse filmfestival gaan talloze films over seks. Maar ook is er de Nederlandse film De arm van Jezus, een overrompelende ballade over armoede en vreemdelingenhaat.

Het lijkt wel of er nog nooit zo veel seks in films te zien geweest is als dit jaar tijdens het International Film Festival Rotterdam. In talloze films komt een orgie voor, of een andere vorm van redelijk anonieme lichamelijke bevrediging. Soms wordt er hardop gepraat over de al dan niet tijdelijke bevrijding uit het keurslijf van liefde en relaties (Penny Woolcocks The Principles of Lust, Jean-Claude Brisseaus Choses secrètes), in andere films gebeurt het zonder woorden en op jonge leeftijd (Ken Park van Larry Clark en Ed Lachman, de Lolamoviola-televisiefilm Julie en Herman over de sm-verhouding tussen een geschiedenisleraar en een leerlinge). Je zou voorzichtig kunnen concluderen datde identiteitscrisis van de westerse wereld leidt tot de voorboden van een nieuwe seksuele revolutie, die vooralsnog een beetje treurige, om niet te zeggen wanhopige indruk maakt. Of zou dat het moralisme van de toeschouwer wezen?

In Simon Pummells Bodysong, een collage van bestaand film- en videomateriaal over het menselijk lichaam, komt het hoofdstukje seks keurig vrij vooraan in de opsomming van de menselijke ontwikkeling. Pummell ordende zijn schitterende beelden niet alleen poëtisch en ritmisch op de muziek, maar ook in een logische volgorde van eicel tot geraamte, met een coda van wederopstanding, rituelen, cultuur en taal. De indrukwekkende documentaire beschikt ook over een website (www.bodysong.com) die het verhaal achter elk beeld vertelt. Bodysong is de tweede film in de competitie om de drie Tiger Awards, die (mede) bestaat uit archiefmateriaal, in de filmwereld veelal aangeduid als `found footage'. Ook de Nederlandse inzending De arm van Jezus bevat voor iets minder dan een derde oude beelden, zowel van de watersnoodramp van 1953, waarin Onze Lieve Heer aan een crucifix een van zijn ledematen verloor, als van mijnwerkers en emigranten in pakweg de jaren twintig. Rond die beelden weefde regisseur André van der Hout een lyrisch verhaal over een mijnwerker die naar Amerika vertrok en zijn zoon die dertig jaar later terugkeert naar een buitengewoon onvriendelijk Rotterdam. De weinig gebruikelijke vorm wordt nog barokker door het gebruik van zang en muziek, als in een filmmusical. Alle leden van de Zaanse band De Kift spelen de hoofdrollen. De arm van Jezus is een buitengewoon overrompelende, heftige gevoelens beogende ballade over armoede, uitbuiting en vreemdelingenhaat in ons nationale erfgoed. Voor het tweede jaar in successie maakt de Nederlandse Tiger-deelnemer een redelijke kans in de prijzen te vallen, zoals in 2002 Eugenie Jansens Tussenland.