Knabbelen aan taboes

Als vijfjarige was mijn zoontje al bedreven in het opzoeken van grenzen. Die liggen in elk land anders. In de Amerikaanse kleuterklas is vloeken nog meer taboe dan in de Nederlandse. Dus zei hij aan de lunchtafel op zachte, kalme toon ,,toilet'', niet uitgesproken als twallet maar als tojlet, dat me doet denken aan toy, van speelgoed.

Een ander kind hoorde het en klikte tegen de juf. Die voelde dat er iets niet in de haak was, maar kon hem niet straffen voor een woord dat zij ook vaak moest gebruiken tegen de kleuters. Verwarring. Als hij shit had gezegd, letterlijk ,,stront'' in het Nederlands, had iedereen gewalgd, was hij de klas uitgestuurd en zou het effect weg zijn geweest.

Als vader ontsteek ik wel eens in woede, maar als kijker kan ik de tojlet-roepers wel waarderen. Om maximaal effect te sorteren moet je binnen de grenzen blijven, ermee flirten. Dat deed Pim Fortuyn door veelbetekenend ,,Nederland is druk'' te zeggen. Maar hij ging over de grens door de hele islam als achterlijk te bestempelen. Als burger mocht hij dat vinden, maar als politicus moest hij geen groep verketteren. Ook politica Ayaan Hirsi Ali zou beter niet in een interview met Trouw Mohammed kunnen uitmaken voor ,,een perverse man'', ,,een tiran''. We wonen niet in de Balkan.

Op zo'n uitspraak volgt de rituele verontwaardiging van moslim-officials. De journalist leest het stuk en zoekt wat religieuze bobo's op in zijn telefoonboekje: ,,Zij riep shit en wat vindt u daar nou van?'' ,,Schande, schande'', is de reactie en daarop volgt steevast een oproep tot een justitieel onderzoek. Haci Karacaer van de streng religieuze Turkse culturele vereniging Milli Görüs vond het erger dan toen Hirsi Ali de islam een achterlijke godsdienst noemde, want dat deed ze als privépersoon. Hij had wel een beetje gelijk.

Toch ontbrak in het Journaal de reden waarom Hirsi Ali Mohammed in dat Trouw-interview over de tien geboden een perverse man noemde. Die was interessant. Ze vertelde hoe Mohammed verliefd was geworden op Aisha, de negenjarige dochter van zijn beste vriend. De vriend protesteerde, Aisha was te jong, maar hij kreeg een bericht door van Allah en Aisha moest zich klaar maken om Mohammeds derde vrouw te worden. Op prille leeftijd uithuwelijken gebeurde in die tijd niet alleen in die streken. Hirsi Ali maakte dus dezelfde fout als haar fundamentalistische tegenstanders: ze nam de koran te letterlijk. En tekst-fundamentalisme past niet bij een liberale partij. Alle gezindten zijn er welkom als ze maar niet de Middeleeuwen willen herstellen. Het laten uithuwelijken van kleine kinderen is niet liberaal.

Wie zich wel als politicus gedraagt is haar tegenstander, de Vlaams-Libanees Abu Jahjah van de Arabisch-Europese Liga die afgelopen weekeinde een toernee maakte langs twee Nederlandse talkshows. Hij wil in Nederland een branche van zijn partij oprichten. Bij zijn uitspraken over Israël (nazisme) en assimilatie (fascisme) – ,,het Witte Huis is een geoorloofd doel voor terreur'' – gaat geen journalist nog in zijn bobo-boekje bladeren om verontwaardigde reacties uit te lokken. Jahjah flirt geraffineerd met grenzen en hij heeft het niet over religieus inhoudelijke vraagstukken maar politieke. Zijn voorbeeld is Malcolm X en de televisie kan niet van hem afblijven omdat hij een van de weinige uitgesproken moslimvoormannen is met wie je kunt debatteren, Vlaamser dan menig immigrant. Met tojlet-roepers kun je eindelijk duidelijk praten over grenzen.

Jort Kelder, hoofdredacteur van het financiële blad Quote, beet zijn tanden op hem stuk door boos te worden op hem in de talkshow Krachtstroom. Hij vroeg waarom Jahjah niet terugging naar waar hij vandaan kwam. Dan kon Jahjah weer reageren: ,,Ik ben Belg, ik heb dezelfde rechten als ieder ander.'' Jahjah wil een soort apartheid voor moslims. Nederland kiest had een reportage over zijn Zuid-Libanese dorp dat door Israël is verwoest. Felix Rottenberg probeerde de rollen om te keren. Hij vroeg Abu Jahjah: ,,Stel, wij zijn nudisten en wij willen naar Saoedi-Arabië om alcohol te drinken en een vuur te stoken?'' Helaas sprong de discussie snel over op een ander onderwerp en deze pikante tojlet verdween achter de horizon.

    • Maarten Huygen