Het symbool van de lach

Lachen houdt haar op de been. Wanneer ze toch valt of door de jury verkeerd wordt beoordeeld, grijpt ze naar haar beste wapen: de lach. Altijd staat op haar gezicht een lach. De volle blossen op haar wangen zijn niet weg te krijgen, zeker niet wanneer ze springt en draait op haar schaatsen. Geen wonder dat dit lachebekje al vijf keer Europees kampioen was en één keer wereldkampioen.

Irina Sloetskaja is een vrolijke spring in het veld. Vraag het haar coach Jana Gromova die haar al zestien jaar begeleidt. Vraag het haar man Sergei, haar ouders, haar vrienden en concurrentes. Sinds ze vanaf haar vijfde jaar schaatst, straalt ze een heerlijke lach. Een klein ziekelijk meisje moest gaan schaatsen, zei haar oma. Ze ging schaatsen, bloeide op en groeide uit tot een nu al legendarische kunstrijdster. In 1996 was ze de eerste Russische die een internationale titel won.

Ze heeft niets van de eerste kunstrijdster die ik als jongen mocht aanschouwen. Sjoukje Dijkstra kon springen als de beste, maar opgewonden kon ik er nooit van raken, in tegenstelling tot de buurman die steevast bij ons televisie kwam kijken als Sjoukje haar kunsten ging vertonen. Ik keek liever naar Marika Kilius, de andere helft van het koningspaar Hans-Jürgen Baümler. Een mooie blonde Duitse. Maar ook Marika had niets van Irina Sloetskaja, de 23-jarige Russin. Zo klein, zo fijn en zo vrolijk als zij is er geen een.

Misschien werd ik door haar charmes bevangen tijdens de Winterspelen van Salt Lake City. Ze werd bestolen. Niet Sarah Hughes of Michelle Kwan – de Amerikaanse meisjes – moesten winnen, maar Irina Sloetskaja, vond bijna iedereen. Maar Irina won niet, hoewel Jan en alleman had gezien dat ze tijdens de verplichte kür benadeeld was door partijdige juryleden. Sarah Hughes won en de Amerikaanse huilbuien en patriottistische borstklopperijen konden beginnen.

Alleen al door het immer aanstootgevende Amerikaanse gedrag was ik op de hand van de kleine Russin. En toen ik Irina zag lachen, nauwelijks ontdaan door het grote onrecht dat haar was aangedaan, wist ik dat zij een sportmeisje naar mijn hart was. 's Avonds gingen we samen op de foto. Het kleine meisje lachte en de blosjes op haar wangen bleken helemaal echt. Een paar weken later werd ze wereldkampioen en ik zag dat ze in de armen van Jana Gromova en haar man viel en huilde. Irina lachte even niet, Irina huilde zowaar.

In Russische bladen heeft ze Anna Koernikova van de voorpagina verdrongen. Jongensachtige Irina is het symbool van de lach geworden. Foto's uit haar jeugd, foto's van de Spartaanse trainingen onder leiding van de stuurse Jana Gromova op de ijsbaan van Moskou Sokolniki, foto's van de danslessen met de choreografen Margarita Romanenko en Giuseppe Arena, foto's van haar enorme verzameling stoffen beesten, foto's van haar Land Rover en haar Toyota Prado, foto's van Irina als bungyjumper. Irina Sloetskaja, beste springster op kunstschaatsen is een rolmodel in Rusland.

Totdat ze een paar maanden geleden haar Russische titel verloor aan de jonge Sokolova. Even was Irina geen rolmodel meer. Irina wankelde, haar gezicht betrok en ze twijfelde aan haar kunnen. Maar vorige week in Malmö, bij het EK, straalde ze weer. Ze lachte weer alsof het leven één grote grap is. Hoe lang ze doorgaat met schaatsen weet ze niet. Van mij mag ze. Nog één wereldtitel en op z'n minst nog één Europese. Dan heeft Irina Sloetskaja Sonja Henie en Katarina Witt geëvenaard. Irina betekent vrede. Zou ze dat weten?

    • Guus van Holland