Grondlegger McKinsey

Wereldwijd zien adviseurs hem als één van de de grondleggers van de management consultancy. En decennia lang leidde hij McKinsey & Company, één van de meest gerenommeerde adviesfirma's.

Afgelopen woensdag overleed in Florida op 99-jarige leeftijd Marvin Bower. Hoewel Bower McKinsey niet oprichtte (dat deed James McKinsey in 1926) stond hij aan de basis van wat McKinsey nu is. Professioneel, elitair en duur. Circa 100 van de 150 grootste bedrijven wereldwijd schakelen geregeld de consultants van het bureau in.

Aanvankelijk was McKinsey een klein accountants- en ingenieursbureau dat vanuit Chicago ondernemingen adviseerde op het gebied van financiën en budgetten. Maar dat veranderde toen de in Cleveland, Ohio opgegroeide Bower door James Mckinsey in 1933 werd aangenomen.

Bower had rechten gestudeerd en was daarna bij een advocatenkantoor in dienst getreden. Er woedde een recessie. Het was Bower tijdens zijn werkzaamheden opgevallen dat bedrijven die in moeilijkheden verkeerden vooral werden geholpen op financieel en juridisch gebied. Maar zaken als strategie en organisatie kwamen niet aan de orde. Waarom precies was een bedrijf gekapzeist? Niemand wist het, maar Bower wilde een antwoord. Hij ging aan de slag bij de tweede vestiging van McKinsey in New York.

In 1939 overleed James McKinsey op 48-jarige leeftijd onverwacht aan een ziekte. Bower, die inmiddels de vestiging in New York leidde, kreeg ruzie met de leider van het kantoor in Chicago: A.T. Kearney, dat tegenwoordig deel uitmaakt van automatiseerder EDS. Het conflict ging over de toekomstige koers van McKinsey. Het bedrijf werd opgesplitst.

Vanuit New York begon Bower de firma – hij verbood het gebruik van het woord bedrijf – uit te bouwen onder de naam McKinsey. Het selecteren van de beste afgestudeerde studenten werd de norm. McKinsey afficheerde zich als een meritocratie: alleen de allerbesten zijn welkom. Bower selecteerde op karakter, intelligentie, verantwoordelijkheid, initiatief en verbeelding. En er kwam een grondregel: het belang van de klant gaat voor alles, ook vóór de firma.

In 1950 kreeg Bower de titel van managing director. Een functie die hij tot 1967 bekleedde. In die periode, waarin de eerste vestiging buiten de Verenigde Staten werd opgezet in Londen, klom de omzet van McKinsey van 2 naar 20 miljoen dollar. In 1968 werd een kantoor in Amsterdam geopend.

Pas in 1992 ging Bower met pensioen. Hij was toen 89 jaar oud en was daarmee 59 jaar in dienst geweest van McKinsey. Op zijn naam staan enkele boeken. Een oud-collega herinnert zich nog goed hoe Bower met klanten kon omgaan en geeft een voorbeeld dat de cultuur van McKinsey nog altijd tekent. In een gesprek met een voorzitter van een Amerikaans bedrijf dat in moeilijkheden verkeerde zei Bower: ,,Het probleem met dit bedrijf, meneer Little, bent u.''