Voor de gezelligheid

Ze bestaan nog steeds, de `geheime zenders'. Hoe vaak een etherpiraat ook uit de lucht wordt gehaald, hij blijft zijn plaatjes draaien. ,,Wij zijn nu eenmaal radiogek.''

Er hangt een briefje voor het raam: `We zitten in de schuur'. Die is niet moeilijk te vinden, want achter het huizenrijtje in het Groningse gehucht Gasselternijveenschemond staat maar één schuurtje met een bijna veertig meter hoge mast ernaast. Daar zit Radio Robot, een van de honderden etherpiraten in Noordoost-Nederland, de regio met de hoogste `piratendichtheid'. Je hoeft er in het weekend maar een beetje aan de knop van je autoradio te draaien en je ontvangt tientallen piratenstations. Je herkent ze aan de Nederlandstalige muziek die ze meestal draaien. Sommige piraten laten via het RDS-schermpje op de autoradio weten wie ze zijn en welk telefoonnummer je kunt bellen voor `groetjes en verzoekjes'.

De studio van Radio Robot is amper drie bij vier meter groot. Aan de muur hangen T-shirts en vlaggen van collega-piratenstations en in de hoek staat een koelkast vol bier. Op barkrukken zitten een stuk of tien mensen die, met een pilsje in de hand, meezingen met de smartlap Een klomp met een zeiltje van de zangeres Wilma. ,,Dit vind ik zó'n mooi nummer'', zegt Pieter, die de plaatjes draait. ,,Dat hoor je nou nooit op de landelijke radio.'' In het Noorden luistert iedereen naar de piratenstations voor de Nederlandse muziek. ,,Zonder de piraten waren veel Nederlandse artiesten nooit groot geworden.''

Radio Robot is elke zaterdag in de lucht. Het station bestaat al 31 jaar. Pieter: ,,Mijn vader en moeder zijn ermee begonnen en ik heb het later overgenomen. Het radiomaken zit in mijn bloed.'' Het had niet veel gescheeld of hij was er vorig jaar mee gestopt. ,,Vroeger was het nog wel vol te houden, dan werd je één keer per jaar uit de lucht gehaald. Je zender werd meegenomen en je kreeg een boete. Vorige zomer veranderde dat opeens. Ik kreeg alleen nog een brief, met een boete van 2.200 euro. En binnen een paar weken kreeg ik nog een brief. Weer 2.200 euro.''

Pieter kon de hoge boetes niet meer opbrengen en eind augustus vorig jaar maakte Radio Robot dan ook een afscheidsuitzending. ,,We hebben nog nooit zo veel telefoontjes gekregen. Onze luisteraars waren zeer verontwaardigd.'' Enkele enthousiastelingen boden hulp. ,,Ze kregen 22 artiesten uit de buurt zo ver om gratis op te treden op een benefietavond. Er werden 1.100 toegangskaarten verkocht.'' Van de opbrengst van de benefietavond kan Radio Robot de boete van 4.400 euro betalen. En dus is het station, dat onlangs door de website www.etherpiraten.com nog werd uitgeroepen tot `etherpiraat van het jaar', weer elke zaterdag in de lucht.

Vlakbij Radio Robot zit nog een piraat: Radio Hollandia uit Nieuw Buinen in Drenthe. Achter Radio Hollandia zit Anne, maar die wil geen bezoek ontvangen. ,,Ik ben pas vijf maanden bezig en je moet tegenwoordig voorzichtig zijn.'' Maar hij wil best afspreken op een parkeerplaats in de buurt.

Als Anne hoge boetes zou krijgen, zou hij het niet lang volhouden. ,,Het is een dure hobby, je moet een zender kopen, een mast plaatsen, investeren in apparatuur. Ik wil goede spullen hebben, want ik wil geen storing veroorzaken.'' Hij doet het voor de reacties van de mensen. ,,En voor de gezelligheid, want als we in de lucht zijn zit de hele studio vol en drinken we met z'n allen een biertje.''

Bij Radio Koekoek, in het Drentse dorpje Veeningen, maken ze geen geheim van hun locatie. ,,De meeste mensen in het dorp weten ons wel te vinden'', zegt dj Martijn. Zijn zender is nu drie jaar in de lucht en hij is nog nooit opgepakt. ,,Maar als we uit de lucht worden gehaald, zijn we zo weer terug.''

Kerst was een hoogtepunt voor Radio Koekoek. ,,Toen hebben we samen met andere piraten hier uit de buurt een heel weekend rechtstreeks vanuit een café uitgezonden. We hebben de zender meegenomen en iemand had een hoogwerker geregeld waar we de antennes bovenop hebben gezet. Geweldig.''

Niet alleen in het hoge Noorden zijn er veel piraten in de lucht, ook in het Zuiden hoef je niet lang aan de radioknop te draaien voor je een `geheime zender' te pakken hebt. In Tilburg en Den Bosch zenden sommige piratenstations zeven dag per week en 24 uur per dag uit. Eén van die zenders is de CLOS, de commerciële lokale omroep stichting van Tilburg, die ook wel de `clandestiene' lokale omroep wordt genoemd. ,,We zijn geen lokale omroep, en ook geen stichting'', geeft Perry toe. ,,Maar we zouden het best willen worden.'' Tilburg heeft alleen al een lokale omroep, al heeft die nog geen minuut uitgezonden.

De CLOS is net een tijdje uit de lucht geweest omdat de eigenaar van de flat waar de zendmast op prijkte de antennes weg wilde hebben. Het station moest op zoek naar een nieuwe locatie. ,,Bij mij thuis wil ik hem niet meer hebben, want ik ben te vaak gepakt'', zegt Perry, die jarenlang zijn schuur beschikbaar stelde. ,,Ik durf zelfs niet meer live te draaien, dus ik neem nu alles van tevoren op.'' De anderen draaien wel live.

De CLOS zendt nu uit vanuit een kleine, tot studio verbouwde caravan. ,,Dan zijn we lekker mobiel.'' Niet dat dat voor de opsporingsdiensten veel uitmaakt, zegt Perry, want ,,als ze willen, hebben ze in vijf minuten uitgepeild waar je zit.'' Dat is het station in zijn vijfjarig bestaan nu drie keer overkomen. ,,Eén keer had de opsporingsdienst pech. Toen stonden ze bij mij voor de deur, maar de zender stond heel ergens anders. We gebruikten mijn telefoonnummer alleen voor de verzoekjes. Ik kon snel naar de studio bellen dat ze de zender uit moesten zetten.''

Met acht dj's draait het station de klok rond. Alleen 's nachts is de muziek non-stop. ,,Het kost ons heel veel tijd, maar wij zijn nu eenmaal radiogek'', zegt Perry, die draait voor de duizenden luisteraars die naar de studio bellen en komen opdraven als de CLOS een `artiestengala' organiseert in een plaatselijk café. ,,Dan is het altijd afgeladen vol.''

Van stoppen willen Perry en zijn collega's dan ook niks weten, al worden ze nog zo vaak uit de lucht gehaald. ,,Wij zijn net een boemerang, we komen altijd terug.''

Voor frequenties van radiopiraten zie www.etherpiraten.com

    • Jochen van Barschot