Verdeeldheid over opvolging Havel blijft

Het Tsjechische parlement heeft opnieuw geen opvolger voor president Václav Havel weten te kiezen. Geen van de kandidaten haalde een meerderheid in de beide huizen van het parlement.

Tien dagen geleden mislukte een eerste poging om een nieuwe president aan te wijzen. President Havel legt op 2 februari na twee termijnen definitief het ambt neer. De Tsjechische grondwet verbiedt een derde termijn. Als er op 2 februari nog geen nieuwe president is zullen de premier en de voorzitter van het parlement zijn verantwoordelijkheden gezamenlijk op zich nemen.

De lange verkiezingsdag in het parlement begon met drie presidentskandidaten: De conservatieve oud-premier Václav Klaus, de sociaal-democratische oud-premier Miloš Zeman en de liberale senator Jaroslava Moserová. De Tsjechische ochtendbladen gaven Zeman de beste kansen omdat hij het op een akkoordje zou hebben gegooid met de communisten. Maar Zeman vloog er al na één ronde uit omdat een groot deel van zijn eigen sociaal-democratische CSSD niet op hem stemde. Hij vertrok met stille trom nog voor de tweede stemming plaats vond.

Die volgende stemming ging tussen Václav Klaus en de politiek betrekkelijk onbekende senator Jaroslava Moserová. Zij bleef bij iedere volgende stemming de sterkste in de senaat. In de tweede kamer van het parlement was Klaus de grote overwinnaar, kennelijk gesteund door een deel van de communisten. Uiteindelijk liep Klaus het presidentschap op slechts 11 van de 281 stemmen mis. De 73-jarige Moserová stelde na afloop tevreden vast dat ze Klaus goed partij had gegeven.

Zowel vrijdag bij de tweede ronde als vorige week tijdens de eerste ronde, haalde Klaus relatief de meeste stemmen. Hij liet daarom als eerste weten beschikbaar te zijn voor een derde ronde. Wanneer die gehouden wordt is onduidelijk.

Premier Spídla, sociaal-democraat, wil eerst onderling partijberaad. Een nieuwe ronde heeft volgens hem geen zin als de partijen het niet eerst eens worden over een gezamenlijke kandidaat. ,,De volgende keer moet lukken'', aldus Spídla. Inmiddels gaan er steeds meer stemmen op om de president niet door het parlement maar rechtstreeks door het volk te laten kiezen. Daarvoor zou een wijziging van de grondwet nodig zijn die maanden in beslag zou kunnen nemen. Als het volk direct zou mogen stemmen, zou Václav Klaus de beste kans maken.