Uitslag verkiezingen 1

Ter linkerzijde is massaal strategisch gestemd in de hoop dat de PvdA de grootste partij zou worden, waarmee de aanzet voor een echt progressief regeringsalternatief zou kunnen worden gegeven. Niet minder dan 19 procent van de PvdA-stemmers (goed voor 8 zetels) zijn van deze partijen afkomstig en 9 procent van het CDA.

Nu het CDA de grootste partij is gebleven, is een heikele situatie ontstaan. Te gemakkelijk wordt door Wouter Bos, als reactie op de uitslag, gezegd dat de wens van de kiezer een CDA-PvdA coalitie is en dat daarmee een progressieve politiek kan worden gevoerd. Hoezó, progressief, met een onwillige premier die tot het laatst toe de voorkeur geeft aan een centrumrechtse coalitie en die in feite nog steeds achter het strategisch accoord met VVD en LPF staat. De breuk met LPF had immers niets met inhoudelijke politieke meningsverschillen te maken maar slechts met `gedoe' tussen twee LPF-ministers.

Wouter Bos moet zich realiseren dat zijn thans verworven zetelaantal voor een niet onaanzienlijk deel berust op kiezers die met hun stem hoopten te bewerkstelligen dat onder aanvoering van het PvdA een echt progressief kabinet tot stand zou komen. In zekere zin zijn de 12 zetels die deze groep vertegenwoordigen `geleende' zetels, en met iets wat je leent dien je zorgvuldig om te gaan. Het lijkt onvermijdelijk dat onder leiding van een of twee informateurs de mogelijkheden van een CDA-PvdA coalitie wordt onderzocht. Het is te hopen dat Wouter Bos zijn rug recht houdt en de verleiding zal weerstaan om een centrumregering te vormen die zou neerkomen op een soort Paars-3 onder confessionele leiding.

Voor de consolidatie van een progressief regeringsalternatief op de langere termijn is het waarschijnlijk beter als de PvdA kiest voor een oppositieperiode waarin aan een nieuwe identiteit kan worden gewerkt en structurele samenwerking in plaats van polarisatie met de andere linkse partijen wordt nagestreefd. Kortom: eerst innoveren en dan pas regeren.

    • Eylard van Hall