Optelsom

Wij mogen minister van Defensie Rumsfeld wel dankbaar zijn, want dat Frankrijk een probleem is en dat Duitsland een probleem is, is de zuiverste waarheid.

Helaas wijst niets in de uitlatingen van de minister erop dat hij probeert de aard van het probleem te doorgronden. Wat hij nog wel doet, is dat hij de twee landen die `nee' zeggen bij elkaar optelt en ze plaatst tegenover de grotere groep landen die `ja' zeggen – met als resultaat dat Europa gespleten lijkt in een Bush-compatible en een niet-Bush-compatible kamp. Dat is klare taal, maar het klopt niet. Zeker, de westerse wereld is verdeeld, maar waar de breuklijn precies loopt, wordt uit de primitieve opmerkingen van Rumsfeld niet duidelijk.

Het oude Europa, met Frankrijk en Duitsland als eerbiedwaardige representanten, is het vooruitstrevende deel van het westen, dat zich onder invloed van de lessen van de twintigste eeuw heeft bekeerd tot een cultuur van postheroïsche aard, met bijpassende politiek. De Verenigde Staten daarentegen hebben zich nog niet bevrijd uit de conventies van het heroïsme. Helden van het slag Rumsfeld en Bush zijn ervan overtuigd dat vrijheid voortkomt uit geweld, en dat cultuur en wetten alleen gelden bij mooi weer. Het gaat erom wat `realiteit' eigenlijk betekent: Rumsfeld meent dat de VS Realpolitik bedrijven, terwijl de problematische figuren in Europa eerder vinden dat in Washington de Real-infantiliteit aan de macht is.

Peter Sloterdijk is filosoof.

Gerectificeerd

Bij het artikel De Verenigde Staten, het oude en het nieuwe Europa (25 januari, pagina 6) ontbreekt een bronvermelding: de tien niet-Nederlandse bijdragen (van

Sloterdijk, Menasse, Ben Jelloun, Clavier, Debray, Rovan, Schneider, Glucksmann, Schwarzer en Virilio) verschenen op 24 januari in de Frankfurter Allgemeine Zeitung.

    • Peter Sloterdijk