Natuurbeheer

Lompe ingrepen van beheerders helpen natuur naar de knoppen, zegt Rob Bijlsma in W&O van 18 januari (`Leve het pitrus!). Natuurbeheerders maken er volgens hem een potje van en hij illustreert dit met voorbeelden in Drenthe. Dat Bijlsma zijn mening ventileert is prima, maar het is jammer dat de interviewer een aantal zaken niet geverifieerd heeft. Hieronder de reactie van Natuurmonumenten, beheerder van het gebied waar Bijlsma z'n onderzoek kan doen.

Soms lijkt een natuurgebied meer op een bouwplaats dan op de verwachte groene oase. Geen beheerder zal dat ontkennen. Helaas vraagt ontginning, ruilverkaveling, verdroging en vermesting om ingrijpend natuurherstel. Na enkele jaren keert de rust terug en kan de natuur weer haar gang gaan.

Natuurbeheerders gaan niet klakkeloos aan de slag. Na jaren onderzoek, planvorming en overleg met ecologen, bestuurders, financiers en omwonenden gaat de schop in de grond. Daarbij houden ze rekening met de aanwezige natuur, het jaargetijde, de Flora en Faunawet, etc. Niets doen is geen alternatief. Natuurlijk hebben ook pitrusvelden natuurwaarden. We moeten echter de overbemeste grond afvoeren, het reliëf terugbrengen en de waterstand verhogen om duurzaam gevarieerde natuur terug te krijgen. Daarnaast hebben beheerders te maken met de omgeving. Op het platteland is er geen draagvlak voor met pitrus verruigde natuurgebieden.

Natuurlijk maken beheerders fouten, maar niet zo als Bijlsma schetst. Natuurmonumenten kan het zich niet permitteren haar werk onzorgvuldig te doen. Gebieden zijn grotendeels vrij toegankelijk en geïnteresseerden kijken over onze schouder mee. De meeste van hen zijn gematigd positief. Net als met een verbouwing moet je eerst door de rommel heenkijken.

Natuurmonumenten baseert haar beheer op de onderzoeksresultaten van deskundigen, waaronder honderden vrijwilligers. Als het beheer om bijstelling vraagt, gebeurt dit in veel gevallen, na zorgvuldige afweging van argumenten, gewenste resultaten en kosten.

Bijlsma plaatst zich met z'n kritiek buiten de realiteit. Hij kan zich dat permitteren, beheerders niet. Zij moeten de natuur in stand houden in een speelveld vol tegenstrijdige belangen. Dan worden er compromissen gesloten. In dit geval met een gemeentebestuur dat haar nek uitstak door een verkeersweg autoluw te maken. Of met een waterschap dat het lef had om een beek weer in oude luister te herstellen. Bewonderenswaardige initiatieven waar je als beheerder gelukkig mee bent.

Als Bijlsma z'n zin kreeg was de natuur voor velen niet toegankelijk. Natuurmonumenten is van mening dat het genieten van de natuur door recreanten een essentiële bijdrage levert aan het draagvlak voor het natuurbehoud.