Monopolisering nekt Herald, einde van autonome krant

De International Herald Tribune is sinds de oprichting in 1887 journalistiek altijd onafhankelijk geweest. Die tijd is voorbij.

In een tijd dat het anti-Amerikanisme hoogtij viert in de wereld zijn bedachtzame meningen en onafhankelijke gezichtspunten hard nodig, stelt de scheidende topman van het wereldwijd verkrijgbare dagblad International Herald Tribune.

Het is de wanhoopskreet van een krantenman die deze week gedwongen moest opstappen. De in Parijs gevestigde krant is vorig jaar herfst in haar geheel overgenomen door het gerenommeerde Amerikaanse dagblad The New York Times. En dat wenst een eigen koers te varen. The New York Times heeft The Washington Post uitgekocht, het concurrerende dagblad waarmee het de International Herald Tribune (IHT) 35 jaar lang heeft uitgegeven. En de stukken uit The Post zijn inmiddels al grotendeels uit de kolommen van de IHT verdwenen.

Peter C. Goldmark, inmiddels dus ex-president-directeur van International Herald Tribune, spreekt van ,,het einde van de IHT als een onafhankelijke krant, met een eigen stem en eigen internationale gezichtspunten''. Hij noemt dat in deze tijd van grote politiek onrust ,,juist nu er zo'n behoefte [is] aan [onafhankelijke stemmen]'', een belangrijk verlies.

IHT, dat in een oplage verschijnt van 264.000, wordt vooral gelezen door overzeese Amerikanen en andere buitenlandse expats. De krant wordt gelijktijdig gedrukt in verschillende steden, waaronder in Parijs, Londen, Den Haag, Hongkong, Singapore en Miami.

De overname van de krant door The New York Times is meer dan een strategische bedrijfsexpansie alleen. De liberale krant uit New York, die zich in haar kolommen meermaals heeft uitgesproken voor journalistieke verscheidenheid, legt feitelijk journalistiek beslag op de International Herald Tribune. Zo is de hoofdredacteur en oud-Washington Post-journalist David Ignatius vervangen door Walter Wells en Wells legt voor het eerst in de geschiedenis van de International Herald Tribune direct verantwoording af aan het hoofdkantoor in New York. De Times-directie heeft aangegeven dat zij de IHT wil ontwikkelen tot een overzeese editie van haar eigen krant.

De monopolisering van het nieuws neemt toe en het is veelzeggend dat de monopoliserende partij die de International Herald Tribune heeft overgenomen, de uitgever is van een liberale krant. The New York Times, die wordt uitgegeven door het concern dat opereert onder dezelfde naam, is dan ook vooral een machtig bedrijf met een omzet van drie miljard dollar in 2001.

Maar als het aan Times-bestuursvoorzitter Arthur Sulzberger Jr. ligt, doet dat aan de kwaliteit van de vernieuwde IHT niets af. ,,The International Herald Tribune is altijd het lichtend voorbeeld geweest van de Amerikaanse journalistieke waarden van onafhankelijkheid en objectiviteit.'' En die traditie wil bestuursvoorzitter Sulzberger voortzetten, heeft hij verzekerd.

Goldmark heeft in die toezegging geen vertrouwen gehad en daarom is hij gewipt. In de verklaring die Goldmark bij zijn vertrek heeft afgelegd, wijst hij er op dat de IHT met de overname door de Times niet zijn onafhankelijkheid had hoeven te verliezen. De in 1887 als Paris Herald opgerichte krant is altijd autonoom geweest in de keuze van de berichtgeving en heeft een staf van eigen journalisten. Sinds 1967 verscheen de krant als een mix van artikelen uit The Post en The Times, aangevuld met eigen berichten.

Omdat de krant al geruime tijd verlies leed door de inzakkende advertentiemarkt heeft The Post met grote tegenzin zijn aandeel in het dagblad voor 72 miljoen euro verkocht. The Times had volgens The Post gedreigd met de oprichting van een eigen internationale editie. The Post heeft inmiddels een samenwerkingsverband gesloten met de Wall Street Journal. Ook die krant verschijnt zowel in de Verenigde Staten als overzee.