Jackass

Je door een baby-krokodil laten bijten. Op een rijdende auto springen. De stunts van skaters in het tv-programma Jackass (`domoor') worden steeds gevaarlijker. Tot vreugde van tieners. Binnenkort is er ook de film

Een jongen loopt een doe-het-zelfwinkel binnen, doet zijn broek omlaag en gaat zitten poepen op een van de uitgestalde toiletpotten. Als de winkeleigenaar onraad ruikt, trekt de jongen snel zijn broek omhoog en maakt hij dat hij weg komt.

Een golfer staat klaar om af te slaan. Hij haalt uit, en wordt dan ineens uit zijn concentratie gehaald door het geluid van een misthoorn. En nog eens en nog eens, totdat de golfer zijn kookpunt heeft bereikt, en de stoorzender, die in de bosjes zit, probeert uit te schakelen met golfballen.

Een jongen met ontbloot bovenlijf houdt een baby-krokodil bij zijn tepel. De baby-krokodil bijt. De jongen zegt au. De baby-krokodil laat niet los. De jongen zegt nog eens au en smeekt om vergiffenis, waarna hij van de baby-krokodil zijn opvallend intacte tepel terugkrijgt.

Wie bovenstaande scenes aanstootgevend, kinderachtig of stupide vindt, kan met een gerust hart Jackass: The Movie overslaan, die op 13 februari in Nederland in première gaat. Wie dit soort ongein wel kan waarderen, is – of voelt zich – waarschijnlijk twaalf jaar oud en was al een fan van de televisieserie Jackass, die MTV eerder twee seizoenen uitzond, en die, net zoals de film bestaat, uit een verzameling nu eens geslaagde dan weer minder geslaagde, maar altijd krankzinnige sketches. De kans is groot dat diezelfde Jackasser ook een zwak had voor de hardrockfamilie The Osbournes, de springerige MTV-komiek Tom Green, de brave flauwekul-sketches aan het begin van de David Letterman Show, de obscene flauwekul van Howard Stern, de Britse serie Trigger Happy TV, de VPRO-serie Waskracht en/of de prank calls (onzin-telefoongesprekken) van de Jerky Boys. In het gunstigste geval ziet hij of zij misschien zelfs af en toe overeenkomsten met het anarchisme van de Marx Brothers of Monthy Python.

Het grote verschil tussen Jackass (letterlijk: ezel, domoor) en zijn voorgangers en soortgenoten is echter dat de deelnemers aan de stunts bereid zijn, nee, erop uit zijn, om zichzelf voor gek te zetten. En, indien nodig, zichzelf pijn te doen ter vermaak van de kijker (Jackass schijnt warm te worden ontvangen in de SM-scene). Het `wedden dat jij dat niet durft' van het schoolplein is niet meer bedoeld als test voor stoerheid, maar voor zelfspot, en daarmee voor vrijheid en onafhankelijkheid. Van verstand.

Noem het guerrilla-humor, letterlijke slapstick of gedrogeerd kattenkwaad, feit is dat honderdduizenden kids er weg van zijn. Dat is geen onverdeelde winst. Verschillende Amerikaanse tieners deden de stunts van Jackass na, in een aantal gevallen met ernstige gevolgen. Een paar jongens staken zichzelf in brand, een ander probeerde over een aankomende auto te springen, weer een andere jongen liep 's nachts naakt over straat in de regen met een kettingzaag in zijn hand. Ondanks de expliciete waarschuwing, aan het begin van de tv-serie en de film, dat de toeschouwer de fratsen niet thuis moet proberen na te doen. Maar zoals bekend hebben deze door advocaten gedicteerde waarschuwingen op pubers meestal het tegenovergestelde effect.

ONGELUKKEN

Er hebben zich totnogtoe geen levensbedreigende ongelukken voorgedaan bij de Jackass-bende zelf. Niet alleen omdat de meesten van hen niet twaalf maar in de twintig zijn en dus iets beter weten waar hun grenzen liggen. Maar ook omdat ze veelal bekend zijn met botbreuken en open wonden dankzij jarenlang skateboarden. Bruised nuts (gebutste ballen), gebroken polsen en sleutelbenen en geschaafde handen, knieën en kinnen zijn in hardcore skateboard-kringen aan de orde van de dag.

,,Jackass komt regelrecht voort uit de skateboard-scene'', zegt Ryan Monihan, zelf een skateboarder uit Brooklyn, die samen met Chris Nieratko uit Los Angeles sketches bedacht voor Jackass. ,,Zolang er goedkope video-camera's bestaan zijn skateboarders bezig geweest elkaars trucs te filmen. Maar alleen naar skateboarden kijken is een beetje eentonig, dus toen begonnen we grappen met elkaar en anderen uit te halen en dat op te nemen. Na een tijdje vond iedereen de grappen leuker dan het skateboarden.''

Johnny Knoxville, geb. Philip John Clapp, de 31-jarige hoofdrolspeler van Jackass, is zelf geen skateboarder, maar een acteur die eind jaren negentig op uitnodiging van Jeff Tremaine, de hoofdredacteur van het skateboardmagazine Big Brother, maar al te graag voor de camera gevaarlijke stunts wilde doen. Dat leidde tot video's met titels als Crap en Boob waarop te zien is hoe Knoxville kogelvrije vesten uittest, zichzelf in brand steekt en wat dies meer zij. ,,Knoxville doet alles om aandacht te trekken'', weet Monihan.

Steve-O, ook uit de Big Brother-stal, stelt wat automutilatie betreft Knoxville in de schaduw. Aan Steve-O, geb. Stephen Glover (28), hebben we de sketch met de baby-krokodil te danken, en een hele serie activiteiten die nog een paar stappen verder gaan. Zoals het samenpiercen van zijn billen (door hem een `fashion statement' genoemd), het doorslikken van een levende goudvis (om die later in stukjes weer uit te kotsen), en het vastnieten van zijn balzak tegen zijn beide bovenbenen (`De Vlinder', in vaktermen). Steve-O, die momenteel door Amerika toert met de show Don't Try This At Home, waarin hij onder andere glas eet en zout snuift, is een professionele circusjongen uit Florida, maar het Barnum & Bailey-circus wilde hem niet hebben. Jackass wel. ,,Ik heb mezelf nooit echt bezeerd'', pocht Steve-O op zijn website, om vervolgens een lange lijst fracturen op te noemen. ,,Wat ik wel eng vond was vanuit een vliegtuig in de zee te springen, zonder parachute.'' De zin van het leven volgens Steve-O: een manier vinden om de dood te aanvaarden.

In West Chester, Pennsylvania, ondertussen, brengt een groep skateboarders en geestververwanten onder leiding van Bam Margera sinds halverwege de jaren negentig de ene na de andere video uit met door death-metalmuziek begeleide skateboardkunstjes en practical jokes onder de opbeurende titel Camp Kill Yourself. De vier CKY-video's, en de begeleidende `documentaire', zitten vol fysieke humor. In een winkelwagentje gaan zitten en je keihard in de struiken laten duwen. Op een slee gaan zitten en, sneeuw of geen sneeuw, je door een auto laten voorttrekken. Bij honderd kilometer per uur uit het raam van een busje poepen. Een soort groentijd dus, maar dan zonder jasjes en biervaten (en studenten).

HOLLYWOOD-BROUILLE

Tremaine vroeg Margera en de harde kern van CKY in 1999 mee te doen aan Jackass, waarvan de rechten inmiddels waren verkocht aan MTV. Margera zei ja, maar de twee zijn sinds het uitkomen van de film vorig jaar in Amerika gebrouilleerd. Margera (23) voelt zich verraden. ,,Tremaine en Knoxville hebben hun ziel verkocht en dat verbaast me niks'', zegt hij, nadat hij bezweet van het skateboarden uitrust op een bankje in een mede door hem aangelegd indoor skateboardpark in West Chester. ,,Al dat gelul over percentages en onkosten. Zo van: `Maar toen heb jij die huurauto laten afbranden, dus dat trekken we van je honorarium af.' Daar pas ik voor. Dat komt ervan als je naar Hollywood verhuist.''

Bam Margera is met geen stok weg te slaan uit het studentenstadje West Chester, twee uur rijden van New York. Niet om het plaatselijke helikoptermuseum, of het lieflijke landschap, maar omdat zijn ouders hier wonen. En Bams ouders, zo weten Jackass en CKY-liefhebbers, zijn goud waard. Een van de beste Jackass-sketches is The Hole, waarin Bam en zijn broer Jess urenlang bezig zijn om een kuil te graven in de achtertuin en die met takken en bladeren te bedekken, in de wetenschap dat hun vader Phil, een kogelronde, bebaarde sul, 's middags thuiskomt van zijn werk in de bakkerij (Bam: ,,Zijn hele leven draait om brood'') en het gras gaat maaien in zijn grasmaaiautootje. Wat blijkt? Hij kantelt met zijn autootje in het gat. Dat is alles. Het is van een ongelooflijke lulligheid en voorspelbaarheid, en daarom is het leuk.

Het bijzondere is dat Margera's ouders wel kwaad worden, maar nooit heel kwaad, waardoor Bam aan de gang kan blijven. Hij verrast Phil in zijn slaap met een toiletontstopper, een ghettoblaster, klappen in het gezicht. Hij wacht hem op na zijn werk met een verfpistool. Hij trekt plotseling al het ondergoed van vaders lijf als die 's nachts de krant zit te lezen op de wc. Hij dwingt hem om lichamelijke oefeningen te doen. ,,Laat dan zien hoe vaak je kan opdrukken!'' Moeder Margera, April, die in een kapsalon werkt, krijgt dikwijls eten naar haar hoofd geslingerd dat ze zelf heeft klaargemaakt. Hoe kan het dat de Margera's zo ontspannen blijven? ,,Mijn pa komt uit een achterbuurt'', zegt Bam. ,,Die heeft genoeg meegemaakt. Hij weet hoe belangrijk het is om zijn kinderen vrij te laten.'' Zo had Phil er geen enkel probleem mee dat Bam op zijn zestiende van school afging om een carrière als pro-skateboarder na te streven. Die opvoeding – of het gebrek daaraan – heeft de Margera's geen windeieren gelegd: Bam heeft net een nieuwe villa voor zijn ouders (en zichzelf en zijn vriendin Jenn Rivell, die in de plaatselijke skateboardshop werkt) gekocht. In de garage staan een spiksplinternieuwe Ferrari, Audi en Hummer.

NIEUW MTV-PROGRAMMA

MTV vindt de familie Margera naar verluidt grappig genoeg voor een nieuwe variant op The Osbournes, het reality tv-programma rond de familie van de oude hardrocker. Voorlopige titel: Kiss a good Bam's ass. Bam heeft er zin in. ,,Het enige wat je in de The Osbournes ziet is Ozzy die loopt te vloeken omdat zijn hondje weer eens het tapijt heeft ondergescheten'', zegt hij. ,,Bij ons thuis vindt elke dag een veldslag plaats.''

Ten huize van mede-Jackass Brendan DiCamillo (27), die ook in West Chester woont en door vriend Bam als een `genie' wordt omschreven, is het, geheel in stijl, een grandioze puinhoop. DiCamillo, een verklaarde videospelletjes-fanaat, heeft zijn garage omgebouwd tot automatenhal, en blijft ook tijdens het interview in zijn zitkamer driftig in de weer met zijn Nintendo videospel. Zijn vrienden Gunner en Art Webb kijken ondertussen onder het genot van een wietpijp naar de klassieke comedy Caddyshack op de belendende televisie.

DiCamillo is gevraagd om mee te doen aan Bam's nieuwe programma, maar hij weet het nog niet. ,,Ik heb het eigenlijk een beetje gehad met al die reality tv-shows'', zegt hij, terwijl hij even stopt met zijn videospelletje. ,,Aan de andere kant, wat kan mij het schelen. Ik heb er alles voor over om niet te hoeven werken.''

Tv: `Jackass' is elke avond behalve zondags te zien op MTV, 20u30.

Film: `Jackass: The Movie' gaat op 13 februari in première in ons land

Webistes: www.jackassthemovie.com: officiele website van de film

www.mtv.com/onair/jackass/: officiële website van tv-serie

www.bigbrothermagazine.com: website van het skateboardblad

www.steveovideo.com: website van Steve-O

www.bamargera.com: website van Bam Margera