Donner weer informateur

De koningin heeft gisteravond Piet Hein Donner aangewezen als informateur. Donner, lid van het CDA, is thans demissionair minister van Justitie, en was ook de informateur van de vorige kabinetsformatie, die leidde tot de coalitie CDA-LPF-VVD.

Donner krijgt de opdracht ,,op zo kort mogelijke termijn'' te bekijken ,,welke mogelijkheden er op basis van de verkiezingsuitslag zijn'' om tot de vorming van een meerderheidskabinet te komen, en welke mogelijkheid als eerste moet worden onderzocht.

In deze ,,verkennende fase'' is het de bedoeling de ,,bereidheid'' bij de verschillende partijen te verkennen, alsmede de weg naar een formatie en de onderwerpen die daarbij bijzondere aandacht verdienen.

Volgens waarnemers vormt de opdracht van Donner een middenweg tussen het advies dat CDA-leider Balkenende gisteren aan de koningin had uitgebracht, en dat van de andere grote partijen. Balkenende had een ,,verkenning'' geadviseerd, die zou moeten bestaan uit een programmatische vergelijking van de voor coalitievorming in aanmerking komende partijen.

PvdA, VVD en de meeste andere partijen vonden dat meteen de bereidheid van de partijen moest worden onderzocht om met het CDA een coalitie aan te gaan. Overigens heeft Donner, volgens ingewijden, daags na de verkiezingen Balkenende geadviseerd eerst een formatie met de PvdA te proberen en pas als dat niet zou lukken, te streven naar een centrum-rechtse coalitie, desnoods met de LPF. Volgens de weergave van zijn opmerkingen, vandaag in het Zaterdags Bijvoegsel van deze krant, bergt ter rechterzijde beginnen het risico in zich dat de PvdA niet meer bereid is mee te doen aan de formatie.

PvdA-leider Bos heeft gisteravond in een korte verklaring de aanstelling van Donner verwelkomd, en gezegd dat wat hem betreft het peilen van de ,,bereidheid'' van partijen om een coalitie aan te gaan ,,absolute prioriteit'' heeft. Bos had eerder verlangd dat CDA-leider Balkenende duidelijkheid verschaft over de vraag of hij een formatie over links of rechts wenst, maar heeft zich met zijn verklaring toch neergelegd bij een verkenning, waarin nog niet één specifieke combinatie van partijen uitgangspunt is.

PvdA-voorzitter Ruud Koole heeft gisteren in een tv-uitzending gezegd dat zijn partij bij de informatie meteen het onderwerp Irak zal inbrengen, waarbij de PvdA verlangt dat Nederland niet aan militaire acties deelneemt zonder een uitgesproken mandaat van de Veiligheidsraad. GroenLinks-leider Halsema heeft over Irak een spoeddebat aangevraagd.