DÉ LUISTERAAR BESTAAT NIET

Bent u ouder dan 13 jaar en speelt u geregeld mee in een loterij? Dan luistert u waarschijnlijk naar Sky Radio. Rijdt u auto, woont u in Gelderland en luistert u 's ochtends naar de radio? Dan klinkt in uw auto vaak de regionale omroep. En bent u tussen 25 en 34 jaar oud en luistert u radio op uw werk? Dan is uw favoriete station daar Radio 3FM.

Dé radioluisteraar bestaat niet. NOS Kijk- en Luisteronderzoek (KLO) en Radionieuws.nl (Sky Radio) geven een zeer gevarieerd beeld van de Nederlandse radioconsument. Uit de luistercijfers en marktaandelen blijkt dat het aantal luisteraars al enkele jaren constant is. Het aanbod daarentegen neemt toe. Er zijn thans vijf landelijke publieke zenders, dertien regionale publieke omroepen, zeven commerciële stations met een landelijke FM-frequentie, een handvol regionale commerciële radiozenders en ontelbare lokale omroepen. Ook via de kabel en internet kunnen er duizenden stations worden beluisterd.

Regioradio scoort goed De regionale omroep in zijn totaliteit wordt het best beluisterd in Nederland; zo'n 359.000 luisteraars stemmen er ieder kwartier op af. Nummer twee is Sky Radio, nummer drie Radio 3FM. De programma's die het meeste tijd en geld kosten, zoals de documentaires op 747 AM, lange interviews en het satirische programma Radio Bergeijk, trekken de minste luisteraars. Vorig jaar luisterden zo'n 3,1 miljoen mensen per dag naar de radio.

Publiek vs commercieel Volgens KLO is de verhouding tussen publieke en commerciële zenders gelijk: beide trekken 47 procent van het radiopubliek. De overige 6 procent luistert onder meer naar buitenlandse zenders. De commerciële omroep is het populairst bij mensen tot vijftig jaar; de meeste ouderen luisteren naar de publieken. Bij jongeren tot 19 jaar is Radio 538 absolute marktleider. Tussen 20 en 34 jaar leidt 3FM nipt voor Radio 538. Sky Radio is het populairst bij mensen tussen 35 en 49.

Per provincie In totaal heeft de regioradio weliswaar het grootste marktaandeel, maar per provincie zijn er grote verschillen. In Noord-, Oost- en Zuid-Nederland is de regionale omroep het populairste station. Volgens de ROOS, de organisatie van regionale omroepen in Nederland, had Radio Noord (Groningen) in 2001 een marktaandeel van 31 procent. Omrop Fryslân scoorde 23 procent. In Drenthe, Overijssel en Zeeland haalde de regioradio ook goede cijfers. In Noord-Holland, Flevoland en Utrecht daarentegen bleef het marktaandeel van de regiozenders ver onder de 10 procent. Een mogelijke verklaring is dat inwoners van de Randstad een minder sterke band hebben met hun regio. Andersom heeft de landelijke omroep weinig aandacht voor `de provincie'.

Ether vs kabel De meeste mensen luisteren thuis naar de radio, 58 procent volgens Radionieuws.nl; 23 procent luistert op het werk, 12 procent in de auto en 3 procent elders. Deze cijfers onderschrijven het belang van een etherfrequentie voor een radiostation. Als men op het werk ook luistert via de ether en niet via de kabel, mist een station zonder etherfrequentie bijna 40 procent van de luisteraars. Een FM-freqentie heeft daarbij de grote voorkeur boven een AM- of middengolffrequentie (betere uitzendkwaliteit). De KLO-cijfers zijn helder: stations met een AM-frequentie als Arrow Classic Rock en Business News Radio hebben een marktaandeel van 1,7 respectievelijk 0,2 procent. Kink FM, dat niet uitzendt via de ether, maar slechts via de kabel, had een marktaandeel van 0,3 procent en een luisterdichtheid van 0,0 procent. Een etherfrequentie is van levensbelang, zeker in een steeds breder radiolandschap.

    • Jan Benjamin