Inburgeraars tevreden met uitslag

In Amsterdam kregen 22 inburgeraars deze week les over de Nederlandse politiek. Docente Borgesius: ,,Politieke partijen praten voortdurend over ons.''

De uitslag van de verkiezingen kan de goedkeuring van de cursisten in een Amsterdamse inburgeringsklas wegdragen. De meeste cursisten zouden links stemmen als ze stemrecht hadden, een enkeling ziet ook Balkenende wel zitten.

Maar buitenlanders mogen niet deelnemen aan parlementsverkiezingen. Daarvoor moeten ze zich eerst laten naturaliseren tot Nederlander. Na vijf jaar legaal verblijf mogen ze meedoen aan de gemeenteraadsverkiezingen. Nieuwkomers mogen wel meestemmen voor de verkiezingen van de stadsdeelraden (in Amsterdam en Rotterdam). Daarvoor is inschrijving bij de gemeente voldoende en speelt de duur van het verblijf in Nederland geen rol.

Een snelle rondgang in de inburgeringsklas leert dat de cursisten bij de verkiezingen in maart vorig jaar geen gebruik hebben gemaakt van dit recht. Ze gingen ervan uit dat ze niet mochten stemmen.

Na ruim zes maanden lang alleen maar taallessen te hebben gevolgd, beheersen de inburgeraars voldoende Nederlands om te starten met de echte inburgering. Vanaf nu gaan ze zich oriënteren op de inrichting en de werkwijze van de Nederlandse overheid, gezondheidszorg en media. Kortom alles wat een ingeburgerde allochtoon geacht wordt te weten. Omdat er verkiezingen zijn, worden de nieuwkomers eerst ingewijd in het Nederlandse politieke systeem.

Olesea vindt de politiek maar niets. ,,Het maakt toch niets uit.'' En saai. De Marokkaanse Khalisa zou die les ook het liefst overslaan. Te moeilijk, qua taal dan, oordeelde ze na de eerste les. Het politieke profiel van de SGP veroorzaakt verbazing en ongeloof bij de inburgeraars. Het gaat er bij sommigen niet in dat juist Nederland een partij als de SGP kent die vrouwen uitsluit van de politiek.

De Marokkaanse Khalisa, die een hoofddoek draagt, zou beslist voor GroenLinks hebben gekozen, zegt ze. Haar zusje, ook met bedekt haar, zou voor Wouter Bos gaan. De zusjes blijken de discussie over de niqaab, de gezichtssluier, op de voet te hebben gevolgd. Ze storen zich er aan, zeggen ze, dat de `politiek' alle soorten hoofddoeken op één hoop gooit. De zusjes hebben ook geen begrip voor de drie studentes die in de klas per se een niqaab wilden dragen. Daarop verbood directeur A. Verlaan van het Regionaal Opleidingen Centrum van Amsterdam het dragen van de gezichtssluier op ROC-scholen, wat de zusjes Khalisa en Soumaya kunnen waarderen.

,,Ik hou van hijab'', zegt Khalisa terwijl ze naar haar hoofddoek wijst die slechts de haren bedekt. ,,Maar niqaab haat ik.'' ,,Dat kan niet, nee, nee'', benadrukt haar zusje Souamaya. ,,Omdat je niet eens kunt zien of er wel een vrouw onder zit'', zegt Khalisa. Laatst heeft een buschauffeur een vrouw met een niqaab geweigerd, vertelt Soumaya. ,,Dat vind ik goed, ja. Wie weet wat ze er allemaal onder draagt. Misschien wel een geweer.'' Khalisa meent dat het doel van de hoofddoek is om geen ongewenste aandacht te trekken. ,,Als je niqaab draagt, kijkt iedereen naar je, ze roddelen ook over je. Dat wil de koran juist niet.''

,,Als ik echt mooi was, droeg ik ook een niqaab'', merkt Soumaya serieus op. Volgens Soumaya is het bedekken van het vrouwelijk gezicht alleen toegestaan als een vrouw afstotend lelijk is of juist opwindend mooi. Een niqaab is handig als je een enorm litteken op je gezicht wilt verbergen, zegt ze. De gezichtssluier voorkomt ook dat mannen opgewonden raken van je verleidelijke gezicht, met alle ongewenste gevolgen van dien. ,,Gelukkig ben ik niet zo mooi'', zegt ze lachend.

De zusjes willen later als administratief medewerker aan de slag. Als hun toekomstige baas eist dat ze hun hoofddoek afdoen, zullen ze dat consequent weigeren, zeggen ze. ,,Dan ga ik thuis zitten'', zegt Khalisa. ,,Ik kies voor islam'', roept Soumaya fel. Soumaya draagt een hoofddoek sinds ze ruim een jaar geleden naar Nederland kwam, Khalisa bedekt haar hoofd zo'n drie jaar. De zusjes zien in Amsterdam meer bedekte vrouwen dan in de Marokkaanse stad Tetouan waar ze vandaan komen. ,,Ik weet niet hoe het komt'', zegt Khalisa.

Docente Merel Borgesius laat de cursisten vragen beantwoorden over de Nederlandse politiek. Ze weten het goede antwoord op de vraag wat BTW is en weten ook dat de grondwet discriminatie naar ras en geslacht verbiedt. De laatste vraag is een hersenbreker. Mogen in Nederland ministers hun eigen ambtenaren kiezen? Olesea twijfelt en zegt dan volmondig ja. Fout? ,,Bij ons gaat het altijd zo'', zegt Tatjana.

,,Welke partij wil de immigratie stoppen?'' vraagt Tatjana aan docente Borgesius, die de progamma's van bijna alle politieke partijen heeft opgevraagd voor de hele klas. ,,Dat is een hot item'', antwoordt Borgesius en legt meteen uit wat een `hot item' is. ,,Alle partijen praten voortdurend over ons'', zegt ze. Ons? ,,Ik associeer me te veel met de groep'', zal de docente later toelichten.

,,Inburgeren is meer dan de taal alleen. Het is makkelijk de taal te leren'', vertelt Borgesius aan de klas. ,,Nee, dat is moeilijk'', zegt Mohammed.

,,Ja maar, alle politieke partijen willen dat je ook goed inburgert.'' Borgesius legt de integratiestandpunten van de politieke partijen uit. Ze vergeet D66, niet als enmige deze week. ,,Rechtse partijen vinden dat je de cursus zelf moet voorschieten. En als je niet voldoende inburgert, willen ze je verblijfsvergunning intrekken.''

De groep staart de docente aan. ,,Dan moet je terug'', verduidelijkt Borgesius. ,,Oh'', zegt Mohammed zachtjes. Samuel schrapt zijn keel. De rest zwijgt.

,,Wat zegt de grondwet?'', vraagt Mustafa, de stilte verbrekend. Met die vraag wil hij maar zeggen dat ook nieuwkomers hun rechten hebben. Toch? Uitzetten na slechte inburgering staat niet in de wet, zegt Borgesius. Mustafa glimlacht gerustgesteld. ,,Nog niet'', vult Borgesius aan. ,,Het parlement bepaalt de wetten en kan ze ook wijzigen.''

Dit was de derde aflevering uit een serie, eerdere afleveringen zijn te vinden op www.nrc.nl