Formatieadvies verdeelt politiek

Het CDA verschilt met PvdA en VVD van mening over de opdracht van een kabinetsinformateur. Dit bleek vanochtend nadat de politieke leiders aan de koningin op paleis Noordeinde hun adviezen hadden uitgebracht. CDA-leider Balkenende wil een breed opgezet onderzoek naar programmatische overeenstemming, PvdA-leider Bos en zijn VVD-collega Zalm zijn daarentegen voor een snelle inventarisatie van de politieke wil tot samenwerking.

VVD-leider Zalm meende in zijn advies dat er een informateur moet komen die direct op zoek moet naar mogelijkheden om tot een stabiele coalitie met een meerderheid in de Kamer te komen. Daarbij heeft de VVD-leider naar eigen zeggen niet uitdrukkelijk op een CDA-PvdA-coalitie aangedrongen, ,,daar wij zo'n kabinet immers zullen bestrijden''.

Ook wat Zalm betreft zijn programmatische verkenningen zoals Balkenende zich voorstelt, niet nodig. Balkenende, Bos en Zalm zijn het erover eens dat de informateur van CDA-huize zou moeten zijn. Bos meent dat diens rapport zou kunnen dienen als stof voor een Kamerdebat, volgende week, over de coalitievorming.

,,Ik heb geen behoefte aan een inhoudelijke verkenning. Dan kan ik net zo goed mijn verkiezingsprogramma en wat speeches bij de informateur inleveren'', aldus Bos na afloop van zijn bezoek aan de koningin. Balkenende daarentegen pleitte in de toelichting bij zijn advies voor ,,grote zorgvuldigheid''. Hij meent dat de winst die CDA en VVD eergisteren bij de verkiezingen hebben geboekt, aantoont dat de kiezer zich niet voor een ,,aardverschuiving in beleid'' heeft uitgesproken.

Bos liet zich kritisch uit over Balkenendes benadering. ,,Ik wil niet onderhandelen met iemand die niet met mij wil onderhandelen'', aldus de PvdA-leider. Bos sloot desgevraagd niet uit dat een gesprek onder vier ogen met zijn CDA-collega wellicht uitkomst zou kunnen bieden. ,,Maar Balkenende kan niet eindeloos alle mogelijkheden openhouden. Anders doe ik niet meer mee.''

Na de leiders van CDA, PvdA en VVD zouden vanmiddag ook de aanvoerders van de kleinere partijen hun opwachting ten paleize maken. Gisteren waren daar al de voorzitters van de hoge colleges van staat, onder wie de voorzitters van de Eerste en Tweede Kamer. [Vervolg ADVIEZEN: pagina 2]

ADVIEZEN

D66 sluit deelname uit

[Vervolg van pagina 1] Nadat alle fractievoorzitters aan bod zijn geweest, gaat het staatshoofd mogelijk over tot de benoeming van een informateur.

De nieuwe leider van D66, Dittrich, sloot gisteren op een persconferentie uit dat zijn zesmansfractie bereid zou worden gevonden om een eventuele centrumrechtse coalitie met CDA en VVD aan een meerderheid in het parlement te helpen. CDA-leider Balkenende wilde hier vanochtend niet op ingaan: ,,Ik wil dat aan D66 overlaten, maar ga er van uit dat partijen die in de Kamer worden gekozen bereid zijn om deel te nemen aan het landsbestuur''.

Volgens Balkenende heeft de kiezer vorig jaar op 15 mei aan de Haagse politiek `een les' uitgedeeld die door de resultaten van de jongste Kamerverkiezingen niet is ontkracht: ,,De politiek staat op grote afstand van de burger, en er moet snel verbetering optreden ten aanzien van wachtlijsten, de veiligheidssituatie en de overdaad aan regels''.

De CDA-leider heeft tijdens de verkiezingscampagne steeds gezegd dat deze doelstellingen zijns inziens het beste in een coalitie van twee partijen, CDA en VVD, gerealiseerd zouden kunnen worden, die echter eergisteren geen meerderheid behaalde.

Brieven: pagina 2

www.nrc.nl: verkiezingen