Echt waar: uw bank houdt van u

U zou het misschien niet zeggen, maar de bank is gek op u. Oké, geld ophalen mag alleen nog maar via de geldautomaat, voor bepaalde diensten moet opeens worden betaald en in vijf jaar is Nederland 1.400 vestigingen armer geworden.

Toch is de bank gek op u. Meer dan ooit. De particuliere cliënt is de kurk waar het bankieren momenteel op drijft. Geen bedrijf laat zich immers nog naar de beurs brengen. De tijd dat banken zelf nog veel geld verdienden aan aandelen of obligaties is even voorbij.

Deze week kwamen de eerste internationale banken met hun jaarcijfers naar buiten en wie de grote massa mag bedienen blijkt het opmerkelijk goed te doen. De Amerikaanse Citibank en Wells Fargo zagen hun winsten stijgen, alle economische tegenspoed ten spijt. Credit cards, persoonlijke leningen, daar wordt op verdiend. Dat is ook goed nieuws voor ABN Amro dat als consumentenbank relatief groot is in de VS.

Het gevolg is een breuk in bankenland. Met winners aan de ene kant, losers aan de andere. Het Zwitserse CSFB, met een grote zakenbankpoot, moest bijvoorbeeld een verlies bekendmaken. Ze zal niet de enige blijven.

Soms gaat de tweedeling zelfs dwars door de financiële instellingen heen. Tussen de restanten van ING Barings is de leiding nog druk op zoek naar mogelijkheden om verder te bezuinigen op de zakenbank. Tegelijkertijd presteert ING Direct – thuisbankieren buiten Nederland – boven verwachting: de internetbank is eerder winstgevend dan verwacht. Nog zo'n interne tegenstelling: meer dan de helft van de winst van ABN Amro komt van de Amerikaanse consumentenbank, terwijl in andere landen de vestiging wordt gesloten omdat de zakelijke relaties onvoldoende opleveren.

Ook in eigen land vallen slachtoffers. Bij de relatief kleine effectenbank Kempen konden deze week bijna tachtig mensen vertrekken. Menig afdeling met analisten, zakenbankiers of handelaren is inmiddels gehalveerd. Nu 2003 vooral slecht economisch nieuws heeft gebracht sluiten bankiers in binnen- en buitenland nieuwe ontslagen nadrukkelijk niet uit.

Mogelijk goed nieuws voor de Nederlandse banken kwam deze week uit Brussel. Op spaargeld dat in fiscale paradijzen als Luxemburg ligt moet vanaf 2004 belasting worden betaald. Dat kan er toe leiden dat Nederlanders hun stiekeme spaarcentjes – naar schatting 30 miljard euro – weer importeren. Gezien de omvang van het bedrag wellicht een nieuwe opsteker voor de consumentenbank. De jaloezie bij de arme jongens van de zakenbank wordt alleen maar groter.

    • Erik van der Walle