De oogst van een eeuw filmbeelden

`Bodysong', een van de twee Engelse films in de Tiger Award competitie, gaat over het menselijk lichaam.

Praten. Het gebeurt in Bodysong alleen als het over praten gaat. Een voice-over legt de werking van de stem uit en wij zien röntgenbeelden van een hoofd en een nek. Bodysong is een film over het menselijk lichaam en alles wat daar mee kan gebeuren. De film is samengesteld uit vierhonderd fragmenten found footage. In hoofdstukken over eten, seks, geweld, godsdienst, dans enzovoort passeren bekende en onbekende beelden de revue. Een eenzame man staat voor een rij tanks op het plein van de hemelse vrede. Een klein meisje biedt een paashaas een stukje chocola aan. Regisseur Simon Pummell (42), die in Londen is geboren en in Leiden woont, maakt meestal korte films in diverse animatietechnieken. Voor Bodysong liet hij de camera uit.

Bodysong is een pretentieus project. Kun je het hele leven in anderhalf uur weergeven?

,,Ik kwam op het idee toen mijn zoon geboren werd. Dat is voor elk individu een unieke gebeurtenis, maar tegelijkertijd is het ongelooflijk gewoon. Er worden elke dag kinderen geboren. Ik vroeg me af of je deze tegenstrijdigheid in een film kon verwerken.

Het leven van een persoon gaat misschien nog. Maar van iedereen?

,,Ik wilde iets doen met het gegeven dat er zo veel filmbeelden bestaan. Niet alleen in de bioscoop en op tv, maar overal. In de moderne technologie is het visuele heel belangrijk, in de medische wetenschap, in moderne wapens. Vroeger werd filmen vergeleken met schieten. Als je die metafoor doortrekt is het stadium van jagen en verzamelen nu voorbij. We kunnen gaan oogsten. De film geeft een indruk van wat er de laatste eeuw allemaal is opgenomen.''

Heeft u gestreefd naar objectiviteit?

,,Je kunt nooit om al je eigen vooroordelen heen, maar ik heb wel geprobeerd verschillende stemmen te laten horen. De oorlog in Vietnam zien we niet alleen door de ogen van de Amerikanen, maar ook door die van de Vietcong.''

Hoe verhoudt Bodysong zich tot een vergelijkbaar project als `The family of man', de beroemde fototentoonstelling uit de jaren vijftig die vaak bekritiseerd is omdat hij een te rooskleurig beeld van de mensheid gaf?

,,Ik hoop dat de film niet sentimenteel is, maar een soort hard optimisme uitstraalt, net als de muziek van Jonny Greenwood van Radiohead die de beelden begeleidt en bijeenhoudt. Bovendien is de film maar één onderdeel van het project. Er hoort ook een website bij, waarop de beelden van uitleg worden voorzien. Het vrolijke jarige meisje dat we in de film zien blijkt dan slachtoffer van incest.''

De film begint nogal optimistisch. Maar is het leven niet vanaf het begin onvolmaakt? We zien geen doodgeboren of gehandicapte kinderen.

,,Je moet vereenvoudigen om spanning op te bouwen. De film werkt als een speelfilm, hij heeft een emotionele curve. Het hoofdstuk waarin al die kinderen geboren worden, wekt overigens sterke reacties op. Veel mensen vinden het vreselijk om dat te zien.''

Ontbreken er belangrijke beelden?

,,Ja. Dat heeft vooral met politiek te maken, met macht. Beelden van uitgehonderde Afrikaanse kinderen zijn vogelvrij, maar ik kreeg geen toestemming om de film te gebruiken waarin je ziet hoe president Kennedy wordt vermoord.''

Bodysong. 27, 28, 30-1 en 1-2 op het IFFR. Website: www.bodysong.com.