Chaos bij Sociale Dienst Amsterdam

Na de beeindiging van de MegaBanenMarkt in Amsterdam is bij de gemeentelijke sociale dienst een administratieve chaos ontstaan. Dat blijkt uit interne notities van de dienst.

De MegaBanenMarkt (MBM) werd in november 2001 in het leven geroepen om zoveel mogelijk van de circa 40.000 sollicitatieplichtige klanten van de Sociale Dienst Amsterdam (SDA) aan werk te helpen. De MBM liep tot juli 2002. In november 2002 bleek dat veel gegevens van cliënten ontbraken, dan wel dubbel of fout waren geregistreerd. De gemeente Amsterdam loopt hiermee, stelt het Follow-Up Team van de gemeentelijke sociale dienst vast, een ,,politiek risico''. Het team verwijst naar afspraken die gemeente in mei 2002 heeft gemaakt met het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW).

In 2001 had minister Vermeend al de SDA onder controle gesteld van twee inspecteurs en de gemeente een strafkorting gegeven van 1,2 miljoen gulden.

Door de problemen bij de afhandeling van de MBM zijn gegevens ,,die nodig zijn om (..) beleids- en verantwoordingsrapportages te kunnen opstellen, niet (voldoende) voor handen'', aldus het team. Volgens het Follow-Up Team kwam er in de regio's waarin de SDA is opgesplitst ,,weinig informatie binnen van de inzetpartners; in Zuidoost zelfs geen enkele informatie''. Ook uit de voortgangsrapportage van de inspecteurs van het ministerie van Sociale Zaken blijkt dat er nog veel schort aan de administratie van de sociale dienst.

Deze constateringen hebben er mede toe geleid dat verantwoordelijk wethouder R. Oudkerk begin deze week heeft gewaarschuwd dat de sociale dienst voor 1 mei 2003 de administratie op orde moet hebben, anders krijgt Amsterdam een `strafkorting' van het ministerie van Sociale Zaken. In de periode van 2000 tot en met 2003 kan die oplopen tot 68 miljoen euro. Voor 2000 is al een boete gegeven van 22,8 miljoen euro.

Ook volgens Accountancy & Consultancy Amsterdam (ACAM) doet de dienst weinig aan ,,interne kwaliteitsbewaking''. Zo schrijft ACAM: ,,Als je uit enkele honderden dossiers er tien pakt en er blijken vier of meer fout, dan moet je als projectleiding ervan uitgaan dat er een serieus probleem is.'' En dat doet die projectleiding te weinig. Die onvoldoende kwaliteit heeft volgens ACAM ,,in vele honderden, mogelijk enkele duizenden gevallen'' geleid ,,tot het ten onrechte aankondigen van terugvordering en boetemaatregelen''.

De twee inspecteurs van SZW stellen in hun voortgangsrapportage van eind november 2002 wel vast dat ,,de verbeteringen om de SDA structureel op orde te brengen nog steeds met veel ambitie worden aangepakt'', maar ze constateren ook minpunten, vooral wat het aantal heronderzoeken betreft. Een heronderzoek is het controlegesprek dat binnen een bepaalde termijn met een cliënt moet worden gehouden. Wordt die termijn overschreden, dan kan het ministerie een strafkorting geven.

Op het terrein van de kwaliteit van de heronderzoeken is ,,veel vooruitgang geboekt'', schrijven de inspecteurs. Maar de termijn waarbinnen het heronderzoek moet zijn afgerond wordt op grote schaal overschreden. Ze vragen zich af of ,,bij alle regiokantoren voldoende is doorgedrongen dat heronderzoeken behoren tot de `core-business' .''

De inspecteurs constateren ook dat het aantal opgeschorte uitkeringen ,,aanmerkelijk'' is toegenomen. Tussen november 2001 en oktober 2002 zijn ,,ruim drie keer zoveel'' uitkeringen opgeschort als in een vergelijkbare periode een jaar ervoor. Bij een opschorting krijgen cliënten geen uitkering, maar eventueel een voorschot. Maar veel opschortingen (80 tot 85 procent) zijn ook weer hersteld. Zij melden dat onderzocht wordt ,,of dit in alle gevallen terecht is geweest''. De inspecteurs vermoeden dat het veelvuldige herstel te maken heeft met ,,de terughoudendheid van medewerkers om uitkeringen definitief te beëindigen''.

Uit de meest recente notitie blijkt dat de sociale dienst zelf ook nog veel moet onderzoeken. Begin vorige week schreef algemeen directeur A.Jansen aan de ondernemingsraad van de SDA dat 8 januari bij de Concernafdeling Juridische zaken ,,een vijftigtal verhuisdozen'' is afgeleverd. Hierin zaten 1.400 bezwaarschriften afkomstig van het op 1 januari beëindigde Project Bezwaar Belastingsignalen. De te behandelen voorraad bezwaarschriften is nu ruim 3.100. Jansen: ,,Van een groot deel daarvan zijn de beslistermijnen al overschreden''. Jansen wil de bezwaren snel centraal laten toetsen. Wat de juridische en financiële gevolgen zijn van de vertraging kan Jansen niet zeggen.

    • Hans Moll