Argwanende parlementariër gaat `gevecht' in Kamer leiden

,,Elke paus is een tussenpaus'', pareerde Boris Dittrich gisteren de vraag of zijn verkiezing tot fractievoorzitter van D66 tijdelijk is, in afwachting van een nieuw politiek gezicht van de partij. Luttele uren later prijkte zijn nieuwe waardigheid prominent op zijn persoonlijke website: Boris Dittrich, fractievoorzitter.

Dittrich, oud-advocaat, oud-rechter, oud-stadsdeelraadslid in Amsterdam en zoon van een asielzoeker uit Tsjecho-Slowakije werd gisteren als een duvel uit de doos door lijsttrekker Thom de Graaf gepresenteerd als de nieuwe fractievoorzitter. Voor de buitenwacht gold Europarlementariër Lousewies van der Laan als meest logische opvolger. Al was het maar omdat zij dat zelf vorig jaar publiekelijk had aangekondigd in geval van een hernieuwde verkiezingsnederlaag. Ze beschouwde zichzelf de `running mate' van De Graaf nadat ze door het congres van D66 op nummer twee van de kandidatenlijst was gekozen. ,,Als Tom vertrekt, zal ik niet voor zijn plek terugschrikken.''

Toen De Graaf woensdagavond liet weten dat hij het fractievoorzitterschap zou neerleggen, reageerde Dittrich nog terughoudend op de vraag of hij nu in de race was. ,,Dat hangt af van de vraag wat Lousewies zelf wil.'' Toen Van der Laan de volgende dag liet weten dat ze niet beschikbaar was, stelde Dittrich zich kandidaat en werd unaniem gekozen.

Met Dittrich treedt een parlementair routinier aan als nieuwe fractievoorzitter. Hij behoorde in mei 1994 samen met De Graaf en Van Boxtel tot de nieuwe `krullebollen' van de Tweede Kamer-fractie die dat jaar aanzwol tot 24 zetels. Hij ontpopte zich sindsdien vooral als woordvoerder voor de portefeuilles justitie, vreemdelingenbeleid en biotechnologie.

De Euthanasiewet, de wet die homohuwelijken mogelijk maakt en een wet tegen stalken kunnen voor een belangrijk deel op zijn conto worden geschreven. Dittrich sloot wisselende coalities met regerings- en oppositiepartijen om initiatiefwetsvoorstellen door het parlement te krijgen. Eind vorig jaar lukte het hem om samen met de LPF spreektijd voor slachtoffers in strafprocessen te regelen. Voor aanscherping van het tbs-beleid zocht hij steun bij het CDA.

Dittrich geldt als een parlementariër pur sang die zich voortdurend afzet tegen bewindslieden en ambtenaren die in zijn ogen de Tweede Kamer regelmatig op het verkeerde been willen zetten. In het eind 2001 verschenen boek `Een blauwe stoel in Paars' omschrijft hij hoe een topambtenaar van Justitie hem onder druk wilde zetten over het homohuwelijk. Hoe zelfs de koningin zich daarmee bemoeid zou hebben. Dittrich regelde het homohuwelijk bij de kabinetsformatie van 1998 in onderhandelingen met PvdA en VVD.

Dittrich noemt het parlementaire werk een ,,permanente knokploeg tegen de overheid, ministers en bureaucratie, een gevecht tegen ministers die voor beantwoording van vragen afhankelijk zijn van een vaak slecht geïnformeerd ambtelijk apparaat.'' D66 moet zich nog haar nieuwe politiek leider bepalen. Het fractievoorzitterschap biedt daarvoor volgens de regels van de partij geen automatische garantie.

    • Jos Verlaan