Verdeeldheid in NAVO over Irak-besluit

De NAVO heeft gisteren door verdeeldheid een besluit uitgesteld over een Amerikaans verzoek om te beginnen met planning voor NAVO-steun aan een mogelijke oorlog tegen Irak.

Frankrijk en Duitsland, gesteund door België en Luxemburg, drongen volgens NAVO-diplomaten aan op dit uitstel omdat zij het vroeg vinden om nu al te beginnen met de planning voor een overigens beperkte NAVO-bijstand. Zij stonden tijdens een volgens diplomaten ,,open en harde discussie'' tegenover met name de Verenigde Staten en Groot-Brittannië. ,,Het was in feite vier tegen vijftien'', aldus een NAVO-diplomaat. Nederland stond, zegt een NAVO-diplomaat, aan de kant van de Amerikanen en Britten en had gisteren al het besluit over de planning voor bijstand willen nemen.

De VS vroegen de NAVO vorige week om zes steunmaatregelen, hoofdzakelijk bedoeld om bondgenoot Turkije te beschermen tegen een Iraakse wraakactie, als het komt tot een oorlog tegen Bagdad. Volgens NAVO-diplomaten steunen de NAVO-landen het formele Amerikaanse verzoek inhoudelijk, maar bestaat er een meningsverschil over de timing van de besluitvorming.

Frankrijk en Duitsland keren zich de laatste dagen steeds heviger tegen een vroegtijdige Amerikaanse aanval op Irak. Net als andere Europese landen willen zij dat de wapeninspecteurs van de Verenigde Naties meer tijd krijgen om Irak vreedzaam te ontwapenen. Deze landen willen niet in de positie komen dat zij de indruk wekken nu al militaire actie te steunen zolang hun hoop op een vreedzame oplossing nog niet is vervlogen en de diplomatieke middelen nog niet zijn uitgeput. ,,De vraag gisteren was: moet de NAVO nu al de planners de opdracht geven, en wat voor invloed heeft dat op het totale proces?'', zegt een hoge NAVO-diplomaat. ,,Vier landen vonden het daarvoor nu te vroeg en wilden geen verkeerd signaal geven.''

Volgens diplomaten kan de positie van de NAVO veranderen als de chef-wapeninspecteurs volgende week maandag een tussenrapportage aan de VN-Veiligheidsraad hebben gegeven. Het Amerikaanse verzoek aan de NAVO behelst onder meer het sturen van AWACS-radarvliegtuigen en Patriot-raketverdedigingssystemen naar het zuiden van Turkije, het gebruiken van NAVO-planning voor militaire transporten en een rol voor de NAVO als vredesmacht na een conflict in Irak.

Als teken van oplopende spanning tussen Europa en de VS vroeg de doorgaans gematigde, Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, Powell, zich gisteren op de Amerikaanse televisie af of Frankrijk ,,serieus'' het probleem-Irak wil oplossen. ,,Er zijn enkele landen in de wereld, die zich het liefst zouden afwenden van dit probleem, en doen alsof het niet bestaat.'' Powell zei dat het hem niet duidelijk is hoe lang Frankrijk en Duitsland de wapeninspecties nog willen laten doorgaan, ,,en of ze serieus zijn om het op enig moment tot een conclusie te laten komen''.

De Amerikaanse minister van Defensie, Rumsfeld, zei dat ,,een geweldig aantal andere landen in Europa'' de VS wel steunt voor een mogelijke aanval op Irak. ,,U denkt dat Europa bestaat uit Frankrijk en Duitsland. Ik niet. Ik denk dat dat het oude Europa is'', zei Rumsfeld tegen verslaggevers.

De chef-staf van het Amerikaanse leger, generaal Myers, zei gisteren dat de tienduizenden Amerikaanse soldaten, die nu al in Golfregio zijn, wel degelijk nog ,,enkele maanden'' zouden kunnen wachten, door indien nodig troepen te roteren. Hij zei ook dat de nadere hitte in de lente in Irak niet van invloed moet zijn op een beslissing over een mogelijke aanval op Bagdad.