Uitslag

Het sociale leven is er met de verkiezingsuitslag van gisteren niet gemakkelijker op geworden. Wat te doen met de LPF-sympathisanten in de familie en onder vrienden en kennissen? Hoe voorkom je dat zij zelfs de welwillendste glimlach als een vorm van triomfalisme zullen beschouwen?

Enkele algemene adviezen voordat u zich op dit gladde ijs begeeft: kies een neutraal onderwerp als binnenkomer, en laat het initiatief aan hen. Nee, geen grappen over Mat Herben, die het als eerste politicus in de parlementaire geschiedenis in zijn broek deed van vreugde bij een verlies van achttien zetels.

Toon ook respect voor mensen die LPF'er durven te blijven. De ergsten zijn de opportunisten die nu al weer roepen dat ze nooit echte fortuynisten zijn geweest ze zijn hier en daar al gesignaleerd in de vale kleren van het verraad.

Triomfalisme is het grootste gevaar dat de winnaars, CDA en PvdA, bedreigt. Wat dat betreft deden de eerste reacties van CDA-zijde het ergste vrezen. Of het nu Hanja Maij-Weggen was, Gerda Verburg of premier Balkenende zelf – onmiddellijk was er weer, als bij afspraak, de geconditioneerde reflex van de arrogantie van de macht: wij bepalen wat er gebeurt, u hoort nog van ons.

Zou de PvdA bij volledige winst ook zo hebben gereageerd? Niets (on)menselijks is de PvdA'er vreemd, maar hij heeft sinds Den Uyl en Melkert misschien wel wat geleerd. En als hij het de afgelopen negen maanden niet geleerd heeft, zal hij het nooit meer leren.

De grootste sensatie was voor mij de verkiezingsuitslag in Rotterdam. Hét bolwerk van de LPF, dachten we allemaal. Mediahoogleraar Henri Beunders had ons nog enkele dagen eerder in de Volkskrant voorgehouden dat deze verkiezingen vooral `een ideologische veldslag was tussen Rotterdam en Amsterdam': `de paarse, intellectuele elite' van Amsterdam contra `de zogenaamd anti-intellectuele doeners' van Rotterdam.

Wie zulke dwaze simplificaties aanhangt, moet na gisteren een ontredderd man zijn. Want de Rotterdamse kiezer liep massaal over (en terug) naar de PvdA, terwijl de LPF meer dan gehalveerd werd. De Rotterdammer en de Amsterdammer slapen, electoraal gezien, weer op één kussen en de LPF zit daar nogal beklemd tussen.

Al die Rotterdamse arbeiders weer in de klauwen van de gruwelijke intellectuelen uit de grachtengordel het moet een folterende gedachte zijn voor LPF-ideologen. Hopelijk inspireert het hen tot enige bescheidenheid, want daar ontbrak het de laatste tijd nogal aan. De LPF-ideoloog onderscheidde zich, net als vroeger zijn linkse collega's, door een steeds scherpere toon van smalend verwijt, wat het maatschappelijke debat niet bepaalde bevorderde.

Twee kenmerkende citaten van omstreeks de jaarwisseling, toen `links' nog languit op haar rug lag. Dezelfde Beunders in een interview in De Groene Amsterdammer: ,,Fortuyn heeft een fragmentatiebom gegooid in het politiek correcte denken. Ze zijn nu allemaal in paniek de brokstukken weer aan het oprapen (...) Ze weten bij God niet wat er gebeurd is, die woede over de ontmaskering uit zich daarom bijvoorbeeld in de hetze tegen Nawijn.''

Dan Henk Steenhuis, hoofdredacteur van het Amsterdamse (!) weekblad HP/De Tijd: ,,Overigens zal het niet lang meer duren of het is gedaan met de hegemonie van linkse intellectuelen en opinieleiders. Je hoort en ziet hoe het bouwwerk kraakt; ook wat dat betreft was 2002 een onvergetelijk jaar.''

Je ziet de triomfgevoelens opgloeien in dergelijke citaten. Het links-intellectuele addergebroed was bijna uitgeroeid, eindelijk was de hegemonie aan, ja, aan wie eigenlijk? Aan `het volk'? Maar wie waren dat dan precies?

Kennelijk wist en begreep de gemiddelde LPF-ideoloog even weinig van dat volk als zijn politieke tegenstanders. Ook hij gebruikte het alleen maar om zijn ideologische gelijk te halen.

P.S. In mijn column `Dominee' van afgelopen dinsdag noemde ik Nora Storm, voorzitter van de Rotterdamse Junky Bond, `een onverbeterlijke junk'. Dit berust op een misverstand. Zij gebruikte die woorden weliswaar tijdens een demonstratie in Rotterdam, maar zij verzekerde mij dat zij bedoelde dat zij verslaafd is aan haar werk voor drugsgebruikers.