Persstemmen

Het Financieele Dagblad

[...]Veel liever zou het CDA een kabinet formeren met de VVD. In theorie bestaat die mogelijkheid met de hulp van een derde partij, maar of deze het stabiele kabinet zou opleveren waarnaar het CDA ook streeft, mag worden betwijfeld. Of regeringssamenwerking tussen CDA en PvdA mogelijk is hangt af van de bereidheid bij beide partijen veel water bij de wijn te doen.[...]

Te hopen valt dat een nieuw kabinet snel te vormen valt. Het land heeft dat nodig, nu het al bijna een jaar krachtig politiek bestuur ontbeert. [...] Waarschijnlijk voldoet de VVD onvoldoende aan de voorwaarde dat voor gevestigde partijen alleen een tweede leven is weggelegd als zij zich vernieuwen.

Trouw

Na het acht jaar durende avontuur van Paars en het daaropvolgende kortstondige avontuur met de LPF heeft de kiezer als van ouds zijn hoop weer gevestigd op de PvdA en het CDA.[...]Grootste probleem is dat het CDA heeft ingezet op een voortzetting van de coalitie met de VVD en het daarbij behorende beleid. Dat CDA lijkt het aan de kiezers verplicht om dat beleid overeind te houden, met steun van hetzij de LPF, hetzij D66, of desnoods ChristenUnie.

Daar staat tegenover dat zo'n centrum-rechtse coalitie nauwelijks stabiel lijkt. Het is bijna onvoorstelbaar dat CDA en VVD hun voortbestaan afhankelijk zullen maken van de partij wier grillige optreden eerder heeft geleid tot de ondergang van het kabinet-Balkenende.[...]

[...]Wouter Bos. Hij zag kans de kiezers ervan te overtuigen dat de PvdA niet langer de regentenpartij is die zij leek, maar bereid is het principe van eerlijk delen weer serieus te nemen. En minstens zo belangrijk: Wouter Bos heeft er geen seconde een geheim van gemaakt dat er wat hem betreft met het CDA geregeerd kan worden.[...]

De Volkskrant

De verkiezingsuitslag wijst ondubbelzinnig in de richting van een kabinet van CDA en PvdA. De verrassende winnaar kan niet buiten de regering worden gehouden: dat zou een grove belediging van de kiezer zijn.[...]VVD-leider Gerrit Zalm heeft zich een zwakke campagnevoerder getoond.[...]

De doorbraak die de liberalen onder Bolkenstein in de jaren negentig wisten te bewerkstelligen, is goeddeels tenietgedaan. De VVD betaalt daar een hoge prijs voor. Zij wordt in elk geval voor de komende regeringsperiode hoogstwaarschijnlijk naar de oppositiebanken verbannen.

[...]Wouter Bos zal overigens zijn charme, bescheidenheid en soepelheid nodig hebben om de formatiebesprekingen met het CDA tot een goed einde te brengen. Om die reden ligt het voor de hand dat twee informateurs worden benoemd een van de PvdA en een van het CDA.[...]

De verkiezingen betekenen een voorlopige afsluiting van anderhalf jaar politiek stormtij. Het opmaken van de balans zal nog jaren duren. Intussen snakt Nederland, dat al die tijd niet of nauwelijks geregeerd werd, naar een stabiel kabinet dat kan bogen op een royaal vertrouwen in en buiten het parlement.

Algemeen Dagblad

[...] De uitkomst van deze verkiezingen laat glashelder zien dat twee grote partijen in het midden, de PvdA en het CDA, zijn aangewezen het land de komende jaren te besturen. [...]

Het CDA van Jan Peter Balkenende moet zijn voorkeur voor een kabinet met de VVD zo snel mogelijk uit het hoofd zetten. De liberalen sloegen onder Gerrit Zalm een steeds scherpere toon aan, waarvoor ze door de kiezers niet zijn beloond. Na de turbulenties en de groeiende verdeeldheid vraagt de samenleving juist om een verandering ten gunste van verzoening en begrip.[...]

Balkenende stelde dat politici op beslissende momenten hun verantwoordelijkheid moeten nemen, zoals hij dat in de moeilijke omstandigheden van een jaar geleden deed. Dat kan hij nu opnieuw doen.

Nederlands Dagblad

[...]in afwijking van een lange CDA-traditie heeft Balkenende er de afgelopen twee weken geen enkel geheim van gemaakt dat hij er gewoon nauwelijks heil in ziet, in een CDA/PvdA-kabinet. Die traditie schreef voor dat de christen-democraten voor de verkiezingen de deur naar beide kanten openhielden. Dat Balkenende daar nu van afweek, geeft aan hoezeer het hem ernst was toen hij de socialisten in vooral sociaal-economisch opzicht afwees als een te weinig stabiele partner.[...]

Bos heeft ook kans gezien de ontideologiseerde botten van zijn partij hoe bescheiden dan ook weer van enig vlees te voorzien. Door zijn voortdurend hameren op de aloude sociaal-democratische adagia sterkste schouders, zwaarste lasten en dergelijke en de identificatie met zijn onversneden rode voorbeeld Joop den Uyl zal hij een snaar hebben geraakt bij die socialisten die vorig jaar mokkend de regentenpartij van Melkert de rug toekeerden.[...]

Bij het sluiten van deze krant stonden de kleine christelijke partijen duidelijk op verlies. Beide partijen verloren stemmen aan het CDA met als gevolg zelfs zetelverlies voor de ChristenUnie. Dat betekent dat het draagvlak voor een expliciet christelijk geluid in de Nederlandse politiek kennelijk afkalft. Onder christenen welteverstaan. Dat noopt tot diepgaande bezinning.

De Telegraaf

[...]Zijn open wijze van politiek bedrijven, zijn gebrek aan arrogantie en zijn jongensachtige charme trokken massaal kiezers. Hij had geen last van Paars, plukte de vruchten van enkele maanden oppositie en verslond klein links. Zijn taak is het nu de PvdA om te bouwen van een centralistisch, in zichzelf gekeerd machtsbolwerk tot een open organisatie die met twee benen in de maatschappij staat, de mensen nabij.

[...] Maar de achilleshiel van Bos blijft zijn financieel beleid.[...]

Door de uitslag moet het CDA nu wel eerst met de PvdA praten over de vorming van een coalitie. Het is zeer de vraag of de PvdA als partij daar rijp voor is. De kans dat die twee samen een stabiel kabinet met een degelijk financieel beleid vormen, lijkt vooralsnog niet groot.

Het Parool

[...]Na de zware klap in 1994 voor het CDA en die van vorig jaar voor de PvdA, was het deze keer de LPF die meer dan tweederde van zijn zetels moest inleveren. Acht maanden na de dreun aan het adres van de partij van Wim Kok en Ad Melkert, incasseert Wouter Bos nu vrijwel alle destijds ingeleverde zetels.

Dat is een felicitatie waard. Maar de sociaal-democraten mogen zich niet rijk rekenen. De winst is boven alles te danken aan de uitstraling van de nieuwe partijleider. Dat is een wankele basis.[...] Ook het CDA moet worden gefeliciteerd. Jan Peter Balkenende maakte enkele lastige momenten door in de campagne. Desondanks wist hij de grote winst van vorig jaar vast te houden en er zelfs een zetel bij te krijgen. [...]Het voortouw in het formatieproces ligt uiteraard bij het CDA. En waar het na 15 mei vorig jaar duidelijk was dat de LPF gezien de enorme winst bij de kabinetsformatie moest worden betrokken, kan nu de PvdA niet worden genegeerd bij de pogingen een nieuwe regering te vormen. Het zeteltal van de partij is bijna verdubbeld; de PvdA is net niet de grootste geworden. Het ligt het meest voor de hand dat CDA en PvdA proberen een kabinet tot stand te brengen.