Partijen besteden vijf miljoen aan campagne

De politieke partijen hebben naar schatting een kleine 5 miljoen euro uitgegeven aan de verkiezingen van 2003. Dat is enkele miljoenen minder dan in 1998.

De meeste partijen beschikten over voldoende middelen voor de campagne die gisteren werd afgesloten, melden de campagneleiders. Dat is onder meer het gevolg van de moord op Pim Fortuyn vorig jaar, waardoor de campagne voortijdig werd gestaakt.

Bijna alle partijen besteedden een fors deel van hun budget aan radio- en tv-reclame, maar ook het drukwerk is een behoorlijke uitgavenpost. Het CDA kon volgens M. Stolk van het partijbureau in Den Haag voor deze campagne 600.000 euro besteden. Dat geld was afkomstig van de jaarlijkse reservering voor dit doel, bovendien had de partij vorig jaar een wervingsactie gehouden onder alle leden om de verkiezingskas te spekken. ,,Er zijn voor dit doel geen speciale grote giften ontvangen'', aldus Stolk.

Een flink deel van het budget gaat op aan de manifestaties die al of niet met lijsttrekker Balkenende overal in het land werden gehouden. De kosten hiervan bedragen zo'n 150.000 euro. Aan spotjes op radio en tv is de partij 225.000 euro kwijt.

Campagneleider T. Kox van de Socialistische Partij had een miljoen euro ter beschikking voor de campagnes voor de Kamerverkiezingen van vandaag en die voor Proviciale Staten in maart. ,,Ik blijf daar ruim onder'', zegt hij. Dit bedrag is opgebracht door de 38.000 leden en door de Kamerleden die een flink deel van hun inkomen afstaan aan de partij. ,,Veel wordt belangeloos gedaan'', aldus Kox. ,,De oude NZH-bus is van vrijwilligers die hem ook rijden. Bob Fosko zingt graag en Karel Glastra van Loon heeft het SP-lied geschreven, daar rekende hij niets voor.''

D66 heeft het bescheiden aangepakt. Volgens directeur W. Steetskamp was er voor de campagne 250.000 euro beschikbaar. De partij ondervond nogal wat hinder van het feit dat lijsttrekker Thom de Graaf niet voor de grote debatten wordt uitgenodigd; daarom moest zendtijd worden gekocht via de STER.

De PvdA had volgens voorlichter S. Baart in de heftige campagne van vorig jaar al een flink deel van het beschikbare budget uitgegeven. Bij de aanvang van de campagne dit jaar zat er ,,amper'' nog zes ton in de kas. Evenals bij de SP moet hier ook de campagne voor de Statenverkiezingen van worden betaald. Baart: ,,Gelukkig waren er deze keer veel giften''.

De partij maakt alle schenkingen boven de 500 euro openbaar en accepteert geen financiële bijdragen van het bedrijfsleven. Dit jaar zijn geen dure strategisch adviseurs of andere deskundigen ingehuurd, zoals bij andere campagnes wel gebeurde. ,,Dan namen we bijvoorbeeld iemand voor een jaar of zo in dienst. Dat is er nu niet bij'', aldus Baart.

Rond de VVD `hangen' sinds jaar en dag stichtingen die via speciale avonden geld inzamelen. In voorgaande jaren werden deze bijdragen van het bedrijfsleven (zoals van farmaceutisch bedrijf Merck Sharp & Dohme) uiteindelijk aangewend voor de verkiezingscampagne.

VVD-penningmeester Sandberg maakte in 2000 bekend dat daar een eind aan zou komen. De partij stelde een protocol op om het systeem van giften doorzichtiger te maken.

Ook dit jaar maken de liberalen gebruik van de uit Amerika overgenomen gewoonte van fundraising diners waarbij ondernemers tegen een stevige prijs aan tafel mogen zitten bij politici. Eerder deze maand was er zo'n bijeenkomst in het Bilderberg Parkhotel in Rotterdam. Gemiddeld brengt zo'n diner 10.000 tot 20.000 euro op. Er zijn twee diners geweest, de opbrengst gaat naar de campagne voor de Statenverkiezingen. Deze keer had de VVD net als de PvdA zo'n 600.000 euro te besteden, waarvan de helft nodig was voor het kopen van zendtijd. De weblog van lijsttrekker Zalm kostte 15.000 à 20.000 euro.

Wat de LPF uitgeeft wordt niet gepubliceerd, maar eerder maakte LPF-bestuurder R. Both bekend dat er 1,4 miljoen euro aan giften was binnengekomen. Een flink deel hiervan is afkomstig uit de hoek van vastgoedhandelaren, zoals de Haagse ondernemer Chris Thunnessen van Metterwoon.

Hij en zijn collega's gaven ook al flinke bedragen toen Fortuyn nog leefde. De partij trekt sinds vorige week de aandacht met billboards en zou vandaag 28 reclamevluchten laten uitvoeren. Verder heeft de partij paginagrote advertenties met een foto van Pim Fortuyn in diverse dagbladen geplaatst.