VROM-raad: geen tolheffing dus, maar wel graag zoiets

Automobilisten moeten niet als groep betalen voor de kosten van het autoverkeer, maar ze moeten dagelijks en persoonlijk worden geconfronteerd met de financiële keus tussen auto, fiets of openbaar vervoer. Zo'n kostensysteem leidt tot prikkels om het milieu te sparen en is in z'n totaliteit ook goedkoper.

Dat is een van de voorstellen die de VROM-raad doet in het advies Milieu en Economie: ontkoppeling door innovatie dat vanmiddag wordt gepubliceerd. De raad stelt dat het huidige milieubeleid langzamerhand zijn ,,uiterste houdbaarheidsdatum'' nadert. ,,Voor enkele hardnekkige milieuproblemen zoals het broeikasprobleem blijkt de traditionele aanpak niet te werken'', aldus de raad, het belangrijkste adviesorgaan van het ministerie van VROM. Nederlanders zeggen de milieuproblemen wel ernstig te vinden, maar ze zijn niet bereid daarvoor offers brengen, zo blijkt uit opinieonderzoek van de raad.

Nu de kilometerheffing niet wordt ingevoerd, wil de raad een nieuwe ronde van ,,bezinning''. Hij vindt dat een variabele heffing voor het gebruik van wegen de voorkeur verdient boven een vast jaarlijks bedrag aan wegenbelasting. Deze variabele heffing moet afhangen van het aantal afgelegde kilometers, gewicht en bouwjaar van de auto, het tijdstip waarop men autorijdt en van de locatie.

Over het autoverkeer zegt de raad dat de gegeven prikkels om het milieu te sparen ,,onvoldoende effectief'' zijn. ,,Ze worden eenvoudigweg op het verkeerde moment uitgedeeld'', aldus de raad, die daarbij onder meer doelt op de wegenbelasting die alleen is gebaseerd op het gewicht van een auto. De accijns op brandstof beïnvloedt wel de dagelijkse keus van een weggebruiker.

De raad stelt vast dat het autoverkeer als geheel weliswaar de eigen kosten voor z'n rekening neemt, zoals voor aanleg en onderhoud van wegen, ongevallen, milieuschade en ruimtegebruik, maar dat individuele autogebruiker niet dagelijks wordt geconfronteerd met de kosten voor zijn keuze.

De raad stelt voor om de kosten van parkeerruimte niet langer op de gemeenschap af te wentelen, maar te laten betalen door de gebruikers. Hetzelfde geldt voor het openbaar vervoer.