Stem tegen de oorlog!

Graag zou ik de verkiezingen zien als een gelegenheid waarbij men kan aangeven door welke persoon men het liefst in het parlement vertegenwoordigd wordt. Maar daar gaan de verkiezingen niet over. Als kiezer krijgt men namelijk partijlijsten voorgeschoteld. Behalve in het geval van een weldoordachte voorkeurstem, kiest men doorgaans een partij in plaats van een persoon. Die stem op een partij wordt beschouwd als een stem voor een regeringscoalitie en als een keuze voor een bepaalde minister-president. Dit alles heeft invloed op het stemgedrag. Om maar te zorgen dat het CDA tegenwicht krijgt van de PvdA of zelfs van die partij verliest, verlaten veel linkse kiezers een partij als GroenLinks, zelfs al verdedigt die partij de standpunten waarin men zich het meest kan vinden.

Veel kiezers zien daarin geen probleem daar zij graag op een winnaar stemmen. Bovendien is men van mening dat de standpunten van de partijen over de tot belangwekkende thema's uitgeroepen zaken als veiligheid, integratie en onderwijs, slechts op accenten verschillen. Dat is ook de boodschap van de eindeloze reeks oppervlakkige debatten en spelletjes die de afgelopen weken bij wijze van politiek infotainment zijn gehouden. Nooit werd het spannend, interessant of belangwekkend. Het ging erom de ultieme knieval voor `het volk' te maken maar vergeten werd dat er ook mensen zijn die behoefte hebben aan discussies op een wat hoger niveau en daarbij behorende interessante analyses en argumentaties.

Een onderwerp dat zich daar bij uitstek voor geleend zou hebben, is de mogelijke oorlog tegen Irak en het al dan niet aanscherpen van sancties tegen dit land. Dit thema is door de lijsttrekkers evenwel steeds hapsnap besproken zonder dat men zich leek te kunnen beroepen op enige kennis over dit onderwerp. Grofweg komt het erop neer dat Balkenende ervoor voelt Bush en de Verenigde Staten zoveel mogelijk in deze oorlog te willen steunen. Bos onderscheidt zich door de stelling `Ik steun Kofi Annan' een antwoord dat naar zijn zeggen symbool staat voor de wijze waarop de PvdA naar internationale verhoudingen kijkt.

,,In deze benadering past dus geen alleingang van de Verenigde Staten. Daarin past dus ook niet dat het demissionaire Kabinet Balkenende zijn goedkeuring aan militaire voorbereidingen al geeft, voordat de wapeninspecteurs hun werk hebben kunnen doen. Een verzoek om voorbereiding dat niet van de VN maar van de VS komt'', aldus Bos. Dat klinkt allemaal heel redelijk. Maar dat is het niet. Want Bos laat buiten beschouwing dat er een strijd gaande is tussen de VS en de VN. Een secret war, zou je kunnen zeggen waarbij het Irakese volk de inzet en speelbal is. Want zoals de journalist John Pilger in The Daily Mirror heeft beschreven, de Amerikaanse en Britse aanval op Irak is allang begonnen.

De patrouilles boven Irak zijn in de periode van maart tot november vorig jaar verdrievoudigd. Dat betekent dat door de RAF in die maanden meer dan 124 ton aan bommen op Irak is neergegooid. Van augustus tot en met december 2002 ging het om 62 aanvallen van Amerikaanse F-16's en RAF Tornadoes. Gemiddeld 1 bombardement per 2 dagen dus. Het doelwit van deze acties was de Irakese luchtafweer maar er vielen ook bommen op en daarmee doden onder burgers.

Nu is het zo dat vrijwel iedereen wel eens gehoord heeft van de zogenaamde no-fly zones die na de Golfoorlog gemandateerd door de VN zijn ingesteld. Het zou gaan om resolutie 688 van de Veiligheidsraad. Die resolutie zou de VS en Groot-Brittannië het recht geven om de bombardementen in dat gebied uit te voeren. Minder bekend is dat in de betreffende resolutie helemaal niet gesproken wordt over die no-fly zones. Die worden in geen enkele resolutie genoemd zoals Pilger bevestigd heeft gekregen van dr. Boutros Boutros-Ghali die in 1992 toen resolutie 688 werd aangenomen, secretaris-generaal van de VN was.

Wel zijn door de VN-resoluties aangenomen over sancties tegen Irak, sancties die zoals ik in een eerdere column heb beschreven, het Irakese volk vernietigen. Sancties die gelijk staan aan een blokkade van levensnoodzakelijke goederen en die reeds twee van de VN-coördinatoren voor humanitaire hulp in Irak, Halliday en Von Sponeck hebben doen besluiten hun taak neer te leggen, vanwege de uitzichtloosheid van hun werk. Sancties die collectief straffen en daarmee niet te verenigen zijn met de grondregels van de individuele verantwoordelijkheid. Sancties die ingaan tegen de in VN-document S/227999, nr. 138 neergeschreven opvatting dat het een principieel humanitair principe is dat onschuldige burgers, in het bijzonder de meest kwetsbare onder hen, niet tot gijzelaars gemaakt dienen te worden voor gebeurtenissen die zij niet in de hand hebben. Sancties die ingaan tegen het fundamentele recht van de mens op voeding, water, woning en adequate medische verzorging. Sancties die ingaan tegen het recht van eenieder op een levensstandaard voldoende voor gezondheid en welvaart, hetgeen voeding, medische verzorging, onderdak en noodzakelijke sociale dienstverlening betekent. Sancties die volgens een aantal juristen zelfs ingaan tegen het in 1948 tot stand gekomen Verdrag ter Voorkoming van Volkerenmoord.

Het mag duidelijk zijn dat de VN niet veel tegenwicht aan de VS en handlangers biedt en met de sancties tegen Irak dwars ingaat tegen de eigen doelstellingen en het eigen recht. Als de keuze voor het volgen van Annan volgens Bos de PvdA houding ten opzichte van internationale verhoudingen weerspiegelt, zou de partij er goed aan doen de positie van de VN aan een kritisch onderzoek te onderwerpen. Zeker waar het gaat om een oorlog tegen Irak. Tot nu toe heeft de PvdA van een dergelijke kritische beschouwing geen blijk heeft gegeven. De partij lijkt een naïef vertrouwen te hebben in de kracht en redelijkheid van de VN. Daar krijg je stemmen mee. Ook van mensen die tegen de oorlog zijn. Het is te hopen dat die mensen die in een winning mood stemmen om de PvdA de grootste te laten worden, hun stem in ieder geval ook elders laten horen. Om te beginnen op 15 februari tijdens een grote demonstratie op de Dam: stem tegen de oorlog tegen Irak!