Tweespalt onder kwekers

De bomen die Ron en Kees van Tol kweken zijn als hun kinderen. ,,Je ziet ze van kleins af aan groter worden'', zegt Ron terwijl hij een bestelling naar een klant rijdt. De tegenstelling met Ben Rijnbeek kon niet groter. Rijnbeek is ook kweker, in hetzelfde Boskoop. Maar waar de gebroeders Van Tol vasthouden aan de traditie om de bomen zelf helemaal op te kweken – wat zes tot tien jaar duurt – heeft Rijnbeek gekozen voor de snelle handel. In rozen bijvoorbeeld. Rijnbeek krijgt honderdduizenden onderstammen uit lagelonenlanden. Op zijn bedrijf worden ze gestekt. Een paar maanden later worden de bloemen verkocht. ,,Is moeder de vrouw ook weer blij'', zegt hij.

Er tellen maar twee dingen, legt een bankdirecteur uit. Omzetsnelheid en marge. Daarom heeft de aanpak van Rijnbeek de toekomst. De omvang van de traditionele handel, waar de Van Tols voor hebben gekozen, zal in de komende tien jaar halveren.

Ze leven in twee verschillende werelden, Rijnbeek en de Van Tols. De broers werken in de open lucht. Ze leggen er eer in om jonge boompjes in zo recht mogelijke lijnen in de zachte, donkere grond te poten – horizontaal, verticaal en diagonaal. Rijnbeek werkt in de kas, met potten. Machines doen het meeste werk. Hij geeft toe dat het steeds fabrieksmatiger wordt. Zo is het nou eenmaal. ,,Je probeert uniforme kwaliteit te leveren'', zegt hij. Toch schemert er iets van spijt in zijn woorden door. ,,Het echte kweken is er wel af'', geeft hij toe. Het had wel iets, dat je planten jarenlang onder je hoede had voordat ze weggingen. ,,Je kunt niet meer zeggen dat je het voor de mooi doet'', aldus Rijnbeek. Maar ja, hij heeft gekozen. Er is geen weg terug.

De consequentie is duidelijk. Rijnbeeks mobieltje lijkt aan zijn oor geplakt. Hij inspecteert hoge rekken vol met planten, hij kijkt mee over de schouders van een reparateur. ,,Ik heb geen rustperiode meer'', zegt hij.

De Van Tols nemen nog gewoon de tijd voor hun pauzes. In het koffiehok hangen posters van een leeuwin, een snoek, een everzwijn, een jonge chimpansee. Aan de voeten van Kees ligt een hondje in een kist te suffen. De ruimte legt het je gewoon op: onthaast! Of Kees van Tol denkt dat zijn bedrijf een aflopende zaak is? ,,Nee, ik geloof van niet.''

Nieuw economisch peil: Verschillen kweken, RVU, Ned.3, 20.03-20.33u.