Prachtige voorstelling over compromisloze Caravaggio

Met oneindig veel zorg is de spelersgroep rondom de centrale tafel gedrapeerd. Gezichten zijn quasi achteloos besmeerd met een kwakje schmink, handen in de lucht geheven – alsof ze midden in een zin zijn – en een blouse met ruches hint zowel naar heden als verleden. De brede tafel, waar maaltijden, drinkgelagen en onderhandelingen plaatsvinden, is omringd door een decor van felgekleurde plastic repen die tot aan het plafond reiken. Binnen die lagen ontstaan de beelden, net als in een schilderij dat uit verschillende lagen verf bestaat.

Caravaggio van Els Inc. is in meerdere opzichten een prachtige voorstelling. Het verhaal, over de schilder Michelangelo da Caravaggio (1571-1610) die compromisloos zijn werk doet en daarmee ingaat tegen de heersende opvattingen over toepasselijk schilderwerk, is helder. Caravaggio drijft zijn zin door, maar moet er een hoge prijs voor betalen.

Het stuk gaat ook over de tijdloze strijd tussen ambitie, geldingsdrang en trouw blijven aan jezelf, het gaat over de wrijving tussen vooruitstrevend en behoudend. Als extra dimensie zitten in de poses van de acteurs kunstwerken van de schilder verstopt. In het bijzonder ingenieuze lichtplan wordt gespeeld met verschillende soorten lichtval.

Jeroen van den Berg schreef de tekst en regisseur Arie de Mol heeft aan de hand van die sterke basis een knappe puzzel gemaakt waarvan de stukjes liefdevol twee en een half uur ineen worden gepast.

Caravaggio wordt knap gespeeld door Ali Ben Horsting, zijn tegenstrever Baglione door Dic van Duin. Om hen heen staat een entourage van bewonderaars, dronkelappen en machthebbers die het voor de mannen mogelijk maakt publiekelijk met elkaar te strijden. Caravaggio is de nieuwlichter, die eigenzinnig `gewone mensen' in zijn heilige afbeeldingen schildert. ,,Waarom zou je een schilderij met gewone mensen schilderen als je de hele dag al gewone mensen om je heen ziet?'' vraagt Baglione zich vertwijfeld af.

Het spelniveau is redelijk en wordt vooral in toom gehouden door de strakke regieaanwijzingen. Met elke nuance in het verhaal veranderen de acteurs ook doelbewust van plek of houding en dat houdt de vaart er in.

Het enige vreemde en ietwat storende personage is de president die in macht nog boven de kardinaal uittorent. De president verschijnt pas laat ten tonele en loopt dan quasi diepzinnig te brabbelen - waarom of waartoe wordt nooit helemaal duidelijk. Volgens het persbericht van toneelgroep Els Inc. bestond deze figuur ook niet in het oorspronkelijke script, en terecht. Uiteindelijk hindert het nauwelijks omdat de rest van de voorstelling zo aangenaam is; de president is het enige niet passende stukje in een verder kundige en geslaagde productie.

Voorstelling: Caravaggio door Els Inc. Tekst: Jeroen van den Berg. Regie: Arie de Mol. Spel: Ali Ben Horsting en Dic van Duin. Gezien: 10/1 Theater Bellevue, Amsterdam. Tournee t/m 22/2. Inl: 010-4731543 of www.elsinc.nl

    • Jowi Schmitz