`Niet alle Amerikanen willen oorlog'

In Washington demonstreerden dit weekeinde duizenden Amerikanen tegen een mogelijke oorlog in Irak. Ze deden dat onder het motto dat vrede ook een vorm van patriottisme kan zijn.

`Empty Warheads'. Letterlijk: Lege Oorlogshoofden, maar gezien de vondsten van de afgelopen dagen in Irak ook: Lege Raketkoppen. Het was een van de meer kernachtige spandoeken in de massale demonstraties tegen Amerika's Irak-oorlog, het afgelopen weekeinde in Washington.

Zondag werden zestien demonstranten gearresteerd toen zij een straat vlakbij het Witte Huis blokkeerden. Zaterdag waren opkomst en discipline groter: meer dan de 100.000 die in oktober demonstreerden volgens de organisatoren van International A.N.S.W.E.R. (Act Now to Stop War & End Racism), 30.000 volgens de politie.

De boodschap was volmaakt helder zaterdag: `Raging Grannies' (Razende Oma's), `Soccer Moms against Violence' (Moeders van schoolgaande kinderen tegen geweld), jonge jongens met een nieuw model George W. Bush-maskers, nu met duivelshoorntjes, iedereen leek te zijn gekomen om de regering duidelijk te maken dat niet heel Amerika het eens is met de militaire export van het streven naar Homeland Security.

De slogans op de met restjes sneeuw gegarneerde National Mall waren ernaar: `Deze oorlog niet namens mij', `Geen bloed voor olie', `Vrede is ook patriottisme', en de variant `Oorlog is ook terrorisme', `Laten we vrede eens proberen, te beginnen in Israël', en met een verwijzing naar het anti-abortus standpunt van president Bush `War is not Pro Life'.

Sommige activisten gingen gekleed in dollarjassen. Een Uncle Sam op stelten en met buttons van alle bekende oliemerken schoot naar het zwerk met het vulpistool van een benzinepomp. Gezien de spandoeken ging het protest evenzeer tegen de president en zijn (gebrek aan) plannen voor het Midden-Oosten als tegen de landgenoten die in de benzineslurpende `sports utility vehicles' (SUV's) rijden, `Weapons of Mass Consumption'.

Musamil staat in een Palestijnse sjaal te kleumen. Hij is een Indiase moslim die zeven jaar geleden naar de Verenigde Staten kwam. Nu is hij met familie en vrienden uit Cleveland, Ohio, naar Washington gereisd. Hij zegt: ,,Ik blijf hopen dat oorlog kan worden voorkomen.'' Voelt hij zich nog steeds welkom in zijn nieuwe vaderland? ,,Bij de mensen wel, bij de autoriteiten niet meer.''

Zijn vader is bozer. Die gelooft niet meer dat president Bush niet tegen de islam is. ,,Hij meet met twee maten. Tegen Irak móet oorlog worden gevoerd. Waarom vindt hij onderhandelen met de Noord-Koreanen genoeg, terwijl die zeker kernwapens hebben?''

De mars naar de Marinewerf gaat beginnen. De moslimdelegatie uit Cleveland draait zich om en zet zich langzaam in beweging. Musamil blijkt op zijn rug een karton te dragen dat leest als het uithangbord van een tankstation met dollarprijzen voor Irakees bloed in de kwaliteiten Premium, Super en Regular.

De voorbereiding van de demonstratie en aansluitende mars had aanleiding gegeven tot nieuwe beschuldigingen aan het adres van de Amerikaanse overheid dat de burgerrechten in het gedrang komen. Eerst bleek dat op veel monumenten in het centrum van Washington camera's waren geïnstalleerd om demonstranten te filmen. Later was er toch geen vergunning om bij aankomst van de tocht toespraken met geluidsversterking te houden. De autoriteiten hielden de verbale oppositie graag beperkt tot het nationale demonstratie-gras.

John Schieber laat zich er niet door van de wijs brengen. De gepensioneerde chemisch ingenieur uit Warrington, Pennsylvania, draagt een bord `Veteraan uit de Tweede Wereldoorlog tegen de Oorlog'. Hij heeft destijds in de Filippijnen gevochten, is levenslang Democraat maar wil president Bush best erkennen als zijn president. Mits hij leert van zijn fouten. ,,De regering zit er verschrikkelijk naast met zijn `preventieve aanvallen'. Natuurlijk is Saddam Hussein een gevaar, maar de Verenigde Staten kunnen en moeten hem niet alleen willen uitschakelen. Gelukkig doet Bush vaak andere dingen dan hij zegt.''

De piepkleine thermometer op Schiebers jack wijst min zeven graden Celsius aan. Hij aarzelt tussen verder marcheren of een warme versnapering met zijn 55 busgenoten van de Boxmant Unitarian Universalist Fellowship. De demonstratieplicht wint voorlopig.

Nationale Veiligheidsadviseur Condoleezza Rice keek gisteren tevreden terug op de demonstraties en prees de vrijheid van het oneenszijn in de Verenigde Staten. ,,In Irak wordt kritiek op de regering beloond met het afsnijden van de tong''.

Patti Smith zong de tienduizenden eerder naar hartelust verzetsmoed toe: ,,Use your voice!''. In het nabij gelegen Congres wordt haar lied en dat van de andere demonstranten nog nauwelijks gehoord.

    • Marc Chavannes