Irak belooft betere samenwerking

De wapeninspecteurs van de Verenigde Naties en Irak hebben vanochtend een akkoord bereikt waarin de Irakezen betere samenwerking beloven bij de zoektocht naar massavernietigingswapens. Amir al-Saadi, een naaste adviseur van de Iraakse president Saddam Hussein, deelde het `tien-puntenakkoord' vanochtend mee op een gezamenlijke persconferentie in Bagdad met de chef-wapeninspecteurs Blix en ElBaradei.

Volgens de gezamenlijke verklaring heeft Irak meer documenten overhandigd aan de wapeninspecteurs. Ook zou Irak de inhoud van eerdere documenten willen ophelderen. Voorts zou Irak eigen teams van deskundigen willen formeren om te zoeken naar verdachte raketkoppen. Bagdad zei dat het ,,vergeten'' was lege raketkoppen te melden aan de VN, die de wapeninspecteurs vorige week vonden.

Volgens de gezamenlijke verklaring zal Irak ook inspecties van ,,privé-locaties'' aanmoedigen. Hiermee worden kennelijk de huizen van Iraakse wapenexperts bedoeld. Irak zal ook meewerken, aldus het akkoord, met ,,privé-ondervragingen''. Hiermee worden kennelijk ondervragingen van de experts bedoeld, zonder de aanwezigheid van Iraakse regeringsfunctionarissen. Volgens Hans Blix, chef van het VN-wapeninspectieteam UNMOVIC, is een aantal ,,praktische zaken'' nu opgelost, maar nog niet alle problemen.

Verscheidene Amerikaanse regeringsfunctionarissen hebben er dit weekeinde op gezinspeeld om Saddam Hussein en andere Iraakse leiders in een ander land in ballingschap te laten gaan om een oorlog te vermijden. Dit zou dan ook kunnen betekenen dat zij dan ook niet vervolgd worden voor oorlogsmisdaden. Tegelijkertijd verwierpen de Amerikaanse leiders oproepen van de wapeninspecteurs, Frankrijk en Rusland voor langere wapeninspecties.

Amerikaanse regeringsfunctionarissen hebben de afgelopen maanden vaker gezinspeeld op clementie voor Iraakse functionarissen die willen breken met Saddam. Maar zij hebben zich niet uitgelaten over een vergelijkbaar aanbod voor Saddam zelf. Minister van Defensie Rumsfeld zei dat hij ,,opgetogen'' zou zijn als Saddam in ballingschap zou gaan. Tegen het Amerikaanse televisiestation ABC zei Rumsfeld dat hij, om oorlog te vermijden, ,,een bepaalde voorziening'' zou aanbevelen zodat ,,het hoogste leiderschap'' in Irak een veilige ,,haven'' in een ander land kan krijgen. ,,Dat zou een eerlijke ruil zijn'', zei Rumsfeld.

Ook minister van Buitenlandse Zaken Colin Powell steunde voorstellen voor amnestie voor Iraakse leiders als een manier om de druk op Saddam op te voeren.

[Vervolg IRAK: pagina 5]

IRAK

Beslissingen over Irak een kwestie van 'weken'

[Vervolg van pagina1]

Powell raadde Saddam aan verzoeken van andere landen om vrijwillig af te treden serieus te nemen. ,,Ik zou Saddam Hussein willen aanmoedigen, als hij boodschappen van deze aard krijgt, om te luisteren'', zei Powell tegen CBS. Ook veiligheidsadviseur Rice zei dat ,,het goed zou zijn om dit te onderzoeken.'' Maar ze voegde eraan toe: ,,Ik denk dat het onwaarschijnlijk is dat deze man op enig andere manier aftreedt dan dat hij daartoe met geweld wordt gedwongen.''

Alledrie verzekerden ze dat het moment snel nadert om te beslissen of Irak heeft meegewerkt aan de eis om te ontwapenen. Rumsfeld noemde het ,,een kwestie van weken, niet van maanden of jaren''. Rice zei dat 27 januari, wanneer de wapeninspecteurs een tussenrapportage aan de VN-Veiligheidsraad geven, ,,een belangrijke datum is. [Het] markeert waarschijnlijk het begin van een laatste fase om te bepalen of de Irakezen volledig hebben meegewerkt.''

De chef-wapeninspecteurs Blix en ElBaradei, op bezoek in Bagdad, zeiden gisteren dat Irak nog vier lege raketkoppen had overhandigd, vergelijkbaar met de twaalf die de inspecteurs vorige week ontdekten. Zij noemden het zowel zorgwekkend als een teken dat Irak mogelijk met meer over de brug komt.

In het akkoord van vandaag staat dat ,,Irak zijn bereidheid heeft uitgesproken om vragen te beantwoorden'' over zijn volgens de inspecteurs onvolledige wapenaangifte van vorige maand. ,,We hebben er een redelijk vertrouwen in dat dit zal gebeuren'', zei Blix vanochtend. Zaterdag maakten inspecteurs bekend dat zij donderdag in de woning van een Iraakse wapenexpert documenten over de verrijking van uranium hebben gevonden, Volgens ElBaradei had Irak de documenten moeten overhandigen. Volgens de Iraakse wapenexpert beschrijft een deel van de papieren een technologie die Irak al eind van de jaren tachtig niet meer toepaste. ElBaradei bevestigde dat het programma bekend was, maar Blix en hij noemden het ,,verontrustend'' dat Irak niet alles aangeeft.

WWW.NRC.NL: dossier Irak