Garbrecht degradeert rest tot figuranten

De Duitse schaatster Monique Garbrecht heerste op de WK sprint in het Canadese Calgary op alle afstanden. Zelfs op haar 34ste weet ze zich onder leiding van de Nederlander Bart Schouten nog steeds te verbeteren.

Ze is bezig aan haar tweede jeugd en weet als 34-jarige van geen ophouden. Vier keer eerder was Monique Garbrecht wereldkampioene sprint, de eerste keer was het in Inzell in 1991, maar nooit was ze op een WK zo dominant als afgelopen weekeinde in Calgary. In de Olympic Oval bekroonde ze haar vijfde wereldtitel met overwinningen op alle vier de afstanden. In de geschiedenis van het WK sprint, een evenement dat sinds 1970 (in West-Allis, VS) op de schaatskalender staat, was ze de zevende vrouw die dit deed. De vorige was haar landgenote Franziska Schenk, die in 1997 in Hamar er in slaagde om elke afstand met een overwinning af te sluiten.

Als absolute favoriete begon Garbrecht aan het toernooi, want ook in de wereldbekerwedstrijden op de 500 en de 1.000 meter is de Duitse dit seizoen bezig aan een indrukwekkende zegereeks.

Een acute blessure dreigde halverwege het toernooi een voortijdig einde te maken aan haar jacht op goud. Zaterdagavond, na de eerste 500 en 1.000 meter, kreeg ze last van een stijve kuitspier. De pijn was gisteren hevig op de 500 meter en een elektrocardiogram dat na de race werd gemaakt wees uit dat ze bijna een spier had gescheurd. Ze startte desondanks op de afsluitende 1.000 meter, verbeet de pijn en won ook die afstand. ,,Het tekent haar klasse dat ze ondanks de pijn is blijven schaatsen'', zei haar coach, de Nederlander Bart Schouten.

Garbrecht hield de verrassende nummer twee, de Canadese Cindy Klassen, in het eindklassement op respectabele afstand. De wereldkampioen bij de mannen, Jeremy Wotherspoon, beschouwt zijn landgenote Klassen als de vrouwelijke versie van alleskunner Eric Heiden. Ook Klassen beheerst alle afstanden. Voor de wereldkampioenschappen allround, volgende maand in Göteborg, is ze een van de favorieten.

De Japanse Shimomi Shinya, die zich in een katachtige stijl over het ijs voortbeweegt, won brons in Calgary. Titelverdedigster Catriona LeMay was mede door een rugblessure zichzelf niet voor eigen publiek. Haar waarschijnlijk laatste optreden bij een groot toernooi op haar thuisbaan – alles wijst erop dat de tweevoudig olympisch kampioene op de 500 meter na dit seizoen stopt – eindigde op een teleurstellende zevende plek, één plaats voor Marianne Timmer. Andrea Nuyt werd tiende, Yvonne Leever en Marieke Wijsman opereerden met respectievelijk een 20ste en 23ste plaats in de achterhoede.

De nieuwe wind die in haar leven waait, heeft Garbrecht goed gedaan. Na het olympische seizoen verhuisde ze van Duitsland naar Salt Lake City, waar ze een appartement betrok en toetrad tot de ploeg van Schouten, de man achter het succes van de Amerikaan Derk Parra, olympisch kampioen op de 1.500 meter. Aan een lange band met trainer Joachim Franke kwam daarmee een eind. ,,Alles was al zolang hetzelfde; het was tijd voor verandering'', zei Garbrecht gisteren.

Schouten heeft Garbrecht nieuw elan gegeven. ,,Hij is een geweldige trainer'', sprak de schaatsster vanachter een grote bos bloemen. ,,Ik sta er versteld van dat ik zo laat in mijn carrière bij hem nog iets aan mijn techniek heb kunnen veranderen. Bart en ik spreken ook dezelfde taal, misschien omdat hij ongeveer even oud is als ik.'' Ook gezamenlijke trainingen met Parra hebben Garbrecht goed gedaan. Achter de olympisch kampioen werkte ze in de Olympic Oval van Salt Lake City vooral aan haar snelheid. ,,De eerste keer dat die twee bij elkaar zaten'', zegt Schouten over Parra en Garbrecht, ,,herkenden ze bij elkaar de drang die kampioenen hebben.''

Schouten heeft respect voor de cultuuromslag die Garbrecht nog zo laat in haar loopbaan maakte. ,,Vergis je niet, ze heeft een behoorlijke stap genomen: ze komt uit het DDR-systeem en ging naar een ander land, een andere coach en een andere ijsbaan.'' Die aanpassing verliep niet zonder slag of stoot, vertelt Schouten. ,,Tijdens een videosessie heb ik haar duidelijk gemaakt wat er voor verbetering vatbaar was: de start, het rechte eind, de bochten. Aan het einde van de sessie zat ze bijna te huilen. Ze was het niet gewend om op die manier technische aanwijzingen te krijgen. Het is een gevoelige vrouw.''

Schouten geeft Garbrecht ook een rol bij het uitstippelen van haar trainingsprogramma. ,,Ook dat was ze niet gewend.'' De Duitse deed altijd braaf wat de coach haar opdroeg. De wereldkampioene van 2003 is nu een assertieve sportvrouw. Haar eerstvolgende doel is het WK afstanden in Berlijn, de stad waar ze verblijft als ze niet in Salt Lake City is. Daar geniet ze de komende week met haar man, de Zweedse oud-schaatser Magnus Enfeldt, tussen enkele sponsorverplichtingen door, van een welverdiende rust.

Garbrecht wil de succesvolle samenwerking met Schouten in elk geval nog een jaar voortzetten. Met een schuin oog kijkt ze naar het recordaantal sprintwereldtitels van haar landgenote Karin Kania-Enke. Garbrecht is daar nog maar één wereldtitel van verwijderd. Als het haar lukt om die prestatie te evenaren, lonkt ook het absolute record van zeven wereldtitels. Ze beseft dat het zover nog lang niet is. ,,Ik ben niet onoverwinnelijk, toevallig dit weekeinde wel.''