Doorrijden met een lekke band

Een lekke band oplopen met een Rolls-Royce Phantom van 370.000 euro kan natuurlijk niet. Daarom heeft het Britse statusmerk standaard banden waarop je ook als ze zijn leeggelopen nog een paar honderd kilometer kunt rijden. Lekke banden behoren sowieso tot de tegenwoordig nog nauwelijks geaccepteerde pechgevallen. Maar een band is nu eenmaal van rubber en erin zit lucht onder druk die onder bepaalde omstandigheden altijd wel (te snel) kan ontsnappen.

Vijf jaar geleden lanceerde 's werelds grootste bandenfabrikant, Michelin, eindelijk het langverwachte ontwerp dat doorrijden met een lekke banden mogelijk maakt: het zogenoemde PAX concept. Michelin was daarmee niet de eerste want al in de jaren zestig produceerde het Engelse Dunlop iets vergelijkbaars, de Denovo-band. Maar zoals veel innovaties in de bandenhistorie brak ook deze vinding niet door omdat er wereldwijd geen draagvlak voor kon worden gevonden. In de bandenwereld is de sleutel naar succes namelijk een uniforme normering en uitwisselbaarheid, zodat de consument in zijn of haar bandenkeus niet aan één merk is gebonden. Michelin weet dat als geen ander.

De innovatieve TRX-band van het merk uit de jaren zeventig flopte omdat geen andere fabrikant het systeem wilde overnemen. En als Michelin het patent van de in 1946 uitgevonden radiaalband – de grootste vinding van de Franse firma – uiteindelijk niet had willen delen met concurrerende bandenmerken zou ook die vinding na een paar jaar in de vergetelheid zijn geraakt. Maar het PAX-bandconcept is van dermate groot belang voor de betrouwbaarheid van banden en veiligheid van de automobilist dat Michelin die vinding plus bijbehorende ervaring nu deelt met Goodyear, Pirelli en Sumitomo Rubber Industries (Dunlop). Deze mondiale spelers zaten de laatste jaren evenmin stil en besloten daarom omgekeerd hun vindingen op het gebied van banden die niet of nauwelijks lek kunnen raken, vrij te geven. De betreffende technologie is bovendien zo afwijkend dat alle vier merken in gezamenlijk

overleg ook de service ontwikkelen om klanten, die toevallig met deze nieuwe banden toch pech krijgen, op weg te kunnen houden.

Het principe van de PAX-band is dat men bij eventueel lek raken toch kan blijven rijden. In de band zit een brede rubberen ring die doorrijden met een beperkte snelheid van 80 km/uur over langere afstand (200 km) mogelijk maakt. Omdat de lekke band normaal gesproken van de velg zou kunnen lopen, ontwikkelde Michelin voor PAX tegelijkertijd een relatief breed velgbed met een zijwaartse blokkering, die de band op de velg vasthoudt. Die brede `basis' voor de band garandeert niet alleen bij normale bedrijfsspanning een betere stabiliteit, maar vooral ook als de spanning plotseling zakt. Tijdens zijwaartse belasting laat PAX minder vervorming toe, wat de stijfheid van de band vergroot. Michelin claimt verder dat de rolweerstand geringer is als gevolg van de nieuwe vrijwel verticale wangen ten opzichte van de hiel van de band. De wangen vervormen daardoor minder wat het energieverlies beperkt.

Een bijkomend voordeel is verder een grotere velgdiameter bij een relatief kleine sectiehoogte van de band. Dat geeft constructeurs van snelle sportieve auto's meer ruimte voor het aanbrengen van grotere remschijven. Producenten van compacte volumeauto's zullen dankzij PAX naar kleinere band/velg combinaties grijpen, om zo meer binnenruimte voor de auto's te creëren. Ook de wegvallende noodzaak van een reservewiel biedt aan constructeurs mogelijkheden om de ruimte van compacte auto's beter te benutten.

Omdat de bestuurder een langzaam leeglopende band nauwelijks zal opmerken en hij toch naar een servicepunt moet voor vervanging of reparatie, is een vorm van bandenspanningindicatie bij dit soort nieuwe banden cruciaal. Die (elektronische) voorziening bestaat al enkele jaren en behoort tot de standaarduitrusting van modellen die met PAX-banden zijn uitgerust. Om verlies van bandenspanning over langere tijd tegen te gaan wordt in toenemende mate aangeraden banden met stikstof in plaats van lucht te vullen. Dat geldt ook voor conventionele banden, die soms na een paar maanden al enkele tienden bar spanning kunnen verliezen. Maar iedere band – inclusief de PAX – kan te allen tijde met lucht op spanning worden gebracht.

De grote doorbraak van de Michelin PAX-band moet nog komen en lijkt voor de deur te staan. Om de prijs hoeft een fabrikant het niet te laten – het nieuwe band/velgsysteem is tussen 5 en 8 procent duurder dan een conventionele combinatie. Rolls-Royce kondigde begin deze maand aan dat de nieuwste Phantom ermee zal worden uitgerust, Audi deed dat al eind 2002 voor de nieuwe A8 en Bugatti's 400 km/uur snelle Veyron sportwagen krijgt ook PAX-banden. Volgens Michelin is het beslist geen exclusieve band voor alleen de hoogste prestaties, in tegendeel. Renault heeft de afgelopen twee jaar er al zo'n 100.000 als optie voor de populaire Scénic geleverd en zal de nieuwe versie er vanaf 2004 standaard mee uitrusten. De Scénic wordt daarmee wellicht tevens de eerste volumeauto die zonder reservewiel op de weg komt. Tegen die tijd zullen de serviceorganisatie en call centra van Michelin op volle sterkte operationeel zijn, met onder andere in Nederland twaalf bergingsbedrijven die buiten de normale werkuren assistentie verlenen indien een PAX aangeeft dat hij langzaam lek raakt. Het wachten is nu op de eerste volgens het PAX principe gebouwde banden van andere merken.

    • Wim Oude Weernink