`Wij agenderen andere onderwerpen dan veiligheid'

GroenLinks zet zich af tegen de tijdgeest en verliest in de peilingen. Lijsttrekker Femke Halsema hekelt het gebrek aan verantwoording van haar collega's. ,,Politici moeten onmodieus durven zijn.''

Het gaat niet zo goed met GroenLinks in de peilingen. Met zes à zeven zetels is de partij, na een korte periode van virtuele groei, weer terug op het niveau van eind november vorig jaar, toen Paul Rosenmöller het stokje overgaf aan de huidige lijsttrekker, Femke Halsema.

GroenLinks maakt meer dan de PvdA de principiële keuze voor een linkse, sociale en duurzame samenleving, maar de kiezer lijkt daar even geen boodschap aan te hebben. Zit GroenLinks wel op de juiste lijn? En is Femke Halsema, die door sommigen elitair en randstedelijk wordt genoemd, wel de juiste vrouw op de juiste plek?

Bent u wel een goede lijsttrekker?

,,Wat een rotvraag. Vanzelfsprekend ben ik de beste, het congres heeft mij met 98 procent van de stemmen op één gezet. En ik ben pas zes weken bezig. Ik blijf mijn eigen verhaal vertellen. Anderen van GroenLinks hadden hetzelfde verhaal gehouden als ik. Er wordt wel eens vergeten dat lijsttrekkers uiteindelijk dienstbaar zijn aan hun programma.''

Toch verliest u in de peilingen. Hoe komt dat?

,,Succes creëert succes, dat is wat er gebeurt. Het wordt een hype. Het verlies van GroenLinks in de peilingen voor zover die kloppen heeft volgens de peilers zelf niets met mij te maken. Daarvoor zijn externe factoren aan te wijzen. Ten eerste de machtsvraag: kiezers zijn gevoelig voor het machtsargument, die gaan nu twijfelen. We hebben wel vaker direct na de verkiezingen duizenden mailtjes gekregen van kiezers die zeiden dat dit (het stemmenverlies, red.) niet de bedoeling was geweest.

,,Daarnaast ligt het aan de tijdgeest: wij gaan tegen de stroom in. Wij hebben moeite met het huidige maatschappelijke en politieke klimaat. Juist in politiek moeilijke tijden moeten politici onmodieus durven zijn. Ik ben er van overtuigd dat een grote minderheid van de Nederlandse bevolking wel behoefte heeft aan het repareren van de sociale verhoudingen en het verminderen van de polarisatie tussen etnische groepen.''

Dat oproeien tegen de stroom, daar kiest u toch zelf voor?

,,Wij kiezen ervoor andere onderwerpen te agenderen dan altijd maar weer veiligheid en integratie. We zouden bijna vergeten dat Nederland deel uitmaakt van de internationale samenleving. Het is wél belangrijk te investeren in ontwikkelingssamenwerking, in het voorkomen van oorlog en in het milieu. Kiezers overwegen of ze weer een grijze middenregering willen hebben, die vooral de continuïteit van het beleid van Paars en Balkenende zal bewaken, of een alternatief. Als Bos waar zou maken wat hij steeds zegt, die breuk met de oude PvdA, waarom streeft hij dan niet naar een links kabinet?''

Uw concurrenten scoren met populaire onderwerpen als veiligheid en integratie. Steekt dat u?

,,Soms wel. De campagne is wat dat betreft heel kritiekloos. Zalm en Balkenende noemen steeds dezelfde trits zorg-onderwijs-veiligheid, zonder dat ze serieus moeten verantwoorden wat ze eigenlijk willen investeren in bijvoorbeeld onderwijs. Wat ze doen tegen de afbladdering van schoolgebouwen en tegen het lerarentekort.''

Waar zou de campagne wat u betreft dan wel over moeten gaan?

,,Over de toenemende inkomensverschillen. Over achterstanden die steeds vaker een kleur krijgen. En Europa is, onterecht, ook helemaal geen onderwerp.''

Het milieu is bij uitstek een onderwerp dat bij uw partij past. Ook daar lijkt weinig aandacht voor.

,,Het milieu wordt soms als ver-van-je-bedshow gepresenteerd. Tot er een enkelwandige tanker leegloopt voor de kust van Scheveningen. Dan blijkt dat niet alleen het milieu te verwoesten, maar ook het toerisme en onze economie.''

Eerder pleitte GroenLinks voor linkse samenwerking, maar wilt u nog wel met de PvdA in zee?

,,Ik ben een groot voorstander van een linkse regering. En ik vind dat links in de oppositie zo effectief mogelijk moet samenwerken. Maar de PvdA laat links nu zakken. Ze hebben weinig eigen opvattingen en daar waar ze moeten reageren op andermans opvattingen kiezen ze te snel voor het CDA. De PvdA durft geen linkse keuzes te maken, ze kiezen niet voor het terugdringen van de inkomensverschillen. Inhoudelijk is er geen verschil meer tussen de PvdA van nu en de PvdA van voor 15 mei.''

Hoe zit het met uw ambities om de linkse CDA-kiezer weg te kapen?

,,Na het afgelopen jaar neigen mensen naar een veilige politieke keuze. Daardoor kiezen ze eerder opnieuw de premier. Ik vraag me af of ze wel echt op het CDA stemmen. Niet voor niets heerst er grote verwarring onder CDA-kiezers over de vraag wat het sociale gezicht van het CDA is. Maar ze kiezen voor een kortetermijn-stabiliteit als ze op het CDA stemmen. Het leidt tot sociale verschraling van de samenleving, neem de bezuinigingen op de Melkertbanen.''

Vindt u campagnevoeren wel leuk?

,,Natuurlijk erger ik me wel eens, maar ik weet door deze campagne ook weer heel goed waarom ik politiek bedrijf. Het sterkt je in je overtuiging dat er iets moet veranderen in dit land. Dan mogen ze zeggen wat ze willen van GroenLinks dat we te dwars en tegendraads zijn en dat we modieuzere standpunten moeten gaan aanvaarden Maar wij blijven volharden. Je kunt als politieke partij twee dingen doen als je merkt dat andere onderwerpen het politieke debat beheersen. Je trekt je terug in je schulp en je gaat meepraten met de rest, of je houdt vast aan wat je vindt en en je kijkt hoe het afloopt.

En hoe loopt het af?

,,We gaan winnen.''

    • Egbert Kalse