Turkije wil VS `beperkte' steun leveren

Turkije zal slechts ,,beperkte steun verlenen'' aan een militaire operatie tegen Irak, ook al zou die door de Verenigde Naties worden gelegitimeerd.

Dat heeft de Turkse president, Sezer, gisteren via zijn woordvoerder laten weten na overleg met premier Gül en de chef-staf van het leger, Özkök. Turkije zou met name de stationering van zo'n 80.000 Amerikaanse soldaten op zijn grondgebied afwijzen. Volgens diplomaten overwegen de VS nu dat aantal tot 20.000 terug te brengen. Het Turkse parlement zou daarin nog moeten toestemmen.

De Turkse opstelling is een grote tegenslag voor de Amerikaanse strategie om de oorlog tegen Saddam snel af te ronden. In sommige Amerikaanse oorlogsscenario's zou immers uitgegaan worden van twee aanvallen op Irak, een vanuit de Golf en een vanuit Turkije. Een aanval vanuit twee fronten is, aldus deze scenario's, de snelste manier om Iraaks verzet te breken.

Maar Turkije ziet er weinig heil in om het centrum te worden van de oorlog tegen Irak. Volgens de woordvoerder van Sezer heeft Turkije, dat net als Irak deel uitmaakte van het Ottomaanse Rijk, ,,diepe historische betrekkingen met het volk van Irak'' en zijn er mede daarom grenzen aan de hulp die Turkije aan de VS kan bieden. Daarnaast, aldus de woordvoerder, moet Turkije rekening houden met zijn ,,positie in de regio'': Ankara weet dat de Amerikaanse plannen voor oorlog met Irak weerstand oproepen in de Arabische wereld en wil zijn betrekkingen met Arabische landen niet op de proef stellen.

Eerder al liet Turkije weten de economische kosten van een oorlog tegen Irak te vrezen. Veel Turken herinneren zich nog de Amerikaanse beloften van voor de Golfoorlog om Turkije de door de oorlog en sancties geleden schade (Irak was voor de Golfoorlog een belangrijke handelspartner van Turkije) te vergoeden. Algemeen zijn Turken van mening dat daar niets van terechtgekomen is. Daarnaast is Turkije bang dat een oorlog tegen Irak de hele regio zal destabiliseren. Als Irak na de val van Saddam uiteenvalt, aldus Ankara, zal dat wellicht de Koerden in Noord-Irak ertoe brengen om een staat uit te roepen. Dat zou ook de Koerden in Turkije zelf in beweging brengen en zo de eenheid van het land in gevaar brengen.

Zo'n 150 Amerikaanse militaire inspecteurs zijn inmiddels al wel begonnen met het bekijken van Turkse bases om te kijken hoe deze eventueel kunnen worden gebruikt bij een aanval.