STADSLINDEN IN MOSKOU GAAN AAN TE VEEL STROOIZOUT TEN ONDER

Waarom staan de stadsbomen in Moskou er zo mistroostig bij? Vooral de kleinbladige linden (Tilia cordata), die overal in de stad in rijen in het gras staan aangeplant, ogen allesbehalve florissant. De Russische bosbouwkundig onderzoekster Olga V. Makarova, die op 10 januari bij hoogleraar bodemtechnologie prof.ir. U.D. Perdok aan de Wageningen Universiteit promoveerde, ontdekte dat vooral het strooizout waarmee 's winters kwistig wordt gestrooid een grote boosdoener is.

De onderzoekster stelt vast dat gemiddeld 75 of meer procent van de nieuwe scheuten aan de linden is verdord, nadat enkele jaren geleden alle dode bomen al uit het straatbeeld waren verwijderd. In Nederland geldt voor strooizoutgebruik een norm van 3 gram per vierkante meter, in Moskou hanteert men een norm van 50 gram per vierkante meter, en die norm wordt in de praktijk ruimschoots overschreden, zo constateerde Makarova. Door de jaren heen heeft het teveel aan strooizout zich in de bodem opgehoopt en dat wordt de bomen nu fataal.

Bovendien hebben de bomen last van watertekort. De stad Moskou ligt zo'n 30 tot 35 meter hoger dan het niveau van de rivier de Moskwa, boomwortels kunnen het grondwater niet bereiken. Zij zijn aangewezen op het `hangwater' in de bodem en dat is door de jaren heen met strooizout doordrenkt geraakt. Intussen worden de bomen blootgesteld aan extreme temperaturen, van minus 48 tot plus 35 graden Celsius. Daarnaast werden in de bladeren verhoogde gehalten aan diverse zware metalen aangetroffen, vermoedelijk als gevolg van de luchtverontreiniging. Bovendien blijkt de bodemstructuur zeer slecht te zijn en dat werkt waterstress weer in de hand.

Veel plantgaten zijn opgevuld met industrieel en huishoudelijk afval. De onderzoekster trof er brokken puin, asfalt, gebroken glas en kolenas aan. Naar aanleiding van Makarova's onderzoek is de Moskouse Dienst Groenbeheer recent begonnen met het inzamelen en composteren van groenafval. Deze compost wordt gebruikt om de bodemstructuur te verbeteren bij de aanplant van nieuwe bomen. Compost in het plantgat verbetert niet alleen de voedingstoestand en doorwortelbaarheid van de bodem, maar ook de watervoorziening van de bomen.

Het onderzoek maakt deel uit van een gezamenlijk project van de Nederlandse organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) en de Russische Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (RFBR), gericht op de hydrometeorologische problemen rond bodem en vegetatie van rivieren in het stedelijk gebied. Want de problemen in Moskou zijn niet uniek.

    • Marion de Boo