SOORTEN GEVANGENISSEN

Nederland kent verschillende soorten gevangenissen. Ze zijn allemaal onderdeel van de Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI). Deze verzorgt in opdracht van het ministerie van Justitie de uitvoering van vrijheidsbeperkende straffen. Er zijn verschillende gevangenissen voor mannen, vrouwen, volwassenen en vreemdelingen. Daarnaast zijn de gevangenissen ingedeeld naar de mate van beveiliging. Een overzicht.

Extra beveiligde inrichting EBI. Nederland kent een EBI, gevestigd in Vught, met 24 cellen. De inrichting is bestemd voor ingeslotenen die een extreem vluchtrisico vormen en voor gedetineerden die, indien zij zouden ontsnappen, voor zeer grote maatschappelijke onrust zorgen. De EBI is het beste te karakteriseren als een gevangenis binnen een gevangenis.

Gesloten inrichting Personen die veroordeeld zijn tot gevangenisstraf gaan in beginsel eerst naar een gesloten inrichting. Deze inrichtingen kenmerken zich door een hoge mate van beveiliging. Binnen de gesloten inrichting heersen verschillende regimes.

Halfopen inrichting Als een gedetineerde nog maar anderhalf jaar moet zitten, kan hij naar een halfopen inrichting. Een selectiefunctionaris beslist of de overplaatsing naar een halfopen inrichting verantwoord is. TBS-passanten en vreemdelingen die na hun detentie worden uitgeleverd of uitgezet, komen bijvoorbeeld in een halfopen inrichting terecht. Deze inrichtingen zijn minder zwaar beveiligd. De gedetineerden krijgen er meer vrijheid, maar ook meer verantwoordelijkheden. Een keer per vier weken mogen ze een weekend naar huis. Alleen gedetineerden voor wie het einde van hun detentietraject in zicht is, verblijven in een halfopen inrichting. Daarom besteedt men hier veel aandacht aan maatschappelijke integratie.

Open inrichting Gedetineerden die nog maximaal vijf maanden moeten zitten, kunnen naar een open inrichting. De gedetineerde verblijft hier alleen 's avonds en 's nachts. Overdag werkt hij zelfstandig bij een werkgever of volgt hij een opleiding buiten de inrichting. Elk weekend mag de gedetineerde naar huis. Een selectiefunctionaris bepaalt welke gedetineerden in aanmerking komen voor plaatsing in een open inrichting.

Penitentiaire programma's Hoewel voormalige gedetineerden deze programma's buiten de inrichting volgen, vallen de programma's toch onder de verantwoordelijkheid van het gevangeniswezen. De deelnemers krijgen een opleiding of lopen stage bij een werkgever. De inrichting verzorgt het programma samen met de reclassering. Doel van deze programma's is de ex-gedetineerden te helpen met het opbouwen van een zinvol bestaan. Een penitentiair programma duurt maximaal een half jaar.