Milieuvriendelijk op vakantie - kan dat?

Hoe slecht is op vakantie gaan voor het milieu? Ellen de Bruin leest de antwoorden – en tips – op de nieuwe kaart `Nederlanders, natuur en toerisme'.

Weet u of het hotel waar u binnenkort uw vakantie gaat doorbrengen, spaardouchekoppen heeft? Heeft u daar dan niet naar geïnformeerd bij het reisbureau op het moment dat u de vakantie boekte? En dat terwijl het zo belangrijk is voor het milieu. Een Spanjaard gebruikt gemiddeld 250 liter water per dag; een toerist gemiddeld 440 liter – 900 als hij ook nog een zwembad bij zijn hotel heeft. Dat hoge waterverbruik tast de natuur aan: het omliggende landschap verdroogt, plantensoorten verdwijnen, en wat uiteindelijk rest is een dor droog gebied vol witte hotels. Grote kans dat de toeristen daar dan uiteindelijk weer gaan wegblijven.

Op vakantie gaan is niet altijd goed voor natuur en milieu; de meeste mensen weten daar wel iets van. Al is het maar doordat steeds meer hotels tegenwoordig aanbieden de handdoeken niet meer elke dag te vervangen, omdat de dagelijkse wasbeurten zoveel water en energie kosten. En verder heeft iedereen natuurlijk wel eens gehoord dat vliegen zo slecht is. Maar hoe slecht eigenlijk? Dat weet dan weer bijna niemand precies.

Nou, heel slecht. Vliegen van Nederland naar Thailand kost 680 kilogram brandstof per persoon. Van die energie kunnen negen mensen een jaar eten. Als je de uitstoot aan schadelijke stoffen die zo'n vlucht veroorzaakt wilt compenseren, heb je 369 vierkante meter bos per passagier nodig.

De cijfers zijn afkomstig van de kaart `Nederlanders, natuur en toerisme', gemaakt door Kike Olsder van het Nederlands Comité voor IUCN (International Union for the Conservation of Nature). De kaart bekijken is een gemengd genoegen. Getallenfreaks kunnen zwijmelen bij alle informatie over aantallen Nederlanders die jaarlijks op verschillende soorten vakanties naar verschillende buitenlanden gaan, en allerlei weetjes van het type `als je ze allemaal achter elkaar legt kun je zes keer van de aarde naar de maan en terug'. Tegelijkertijd gaan veel van de genoemde getallen indirect over onomkeerbare vernietiging van natuurgebieden. Een hotelgast produceert 1,4 kilo afval per nacht, 43 procent van de Italiaanse kustlijn is bebouwd, de skipistes in de Alpen zijn samen 40.000 kilometer lang.

BEWUST SKIËN

Daar staat dan weer tegenover dat er ook oplossingen worden vermeld. Duikscholen op Bonaire, bijvoorbeeld, die meewerken aan het behoud van de koraalriffen, het Zwitserse autoluwe skidorp Saas Fee dat gasten stimuleert met de trein te komen, ecotaxfondsen voor hergebruik van zoet water op eilanden en ander herstel van toeristische gebieden.

De kaart is in eerste instantie bedoeld om aan reisorganisaties en aan studenten in de toeristische industrie duidelijk te maken wat toerisme zoal aan effecten op de omgeving kan hebben, vertelt Kike Olsder van het Nederlandse Comité. Want niet alleen de toeristen weten daar maar weinig van, ook de organisaties hebben vaak geen idee. ,,Het samenstellen van reizen is vaak een eenzijdig proces – ik weet dat, ik heb zelf vroeger ook in het vak gezeten. Je kijkt waar de bedden goedkoop zijn, je probeert een mooi product te maken. Ik hoop dat deze kaart ertoe leidt dat operators meer gaan kijken wat er op de bestemming zelf gaande is, dat er meer overleg komt.''

Het Algemeen Nederlands Verbond van Reisondernemingen (ANVR) is in elk geval al begonnen meer eisen aan zijn leden te stellen, vertelt Olsder. Met ingang van 1 november 2003 moeten de aangesloten reisorganisatoren beschikken over een milieubeleid en een milieucoördinator met opleiding. Ook moet er dan een zwarte lijst zijn opgesteld van reistypen of andere toeristische producten die niet verkocht mogen worden. Daarnaast zal het ANVR deelname aan allerlei `duurzame initiatieven' gaan bevorderen, zoals Trees for Travel, waarbij geld van reizigers wordt gebruikt om bomen te planten ter compensatie van de uitstoot.

THUIS BLIJVEN?

En wat kan de reiziger zelf doen? De hele zomer op het eigen balkon zitten zou natuurlijk het beste zijn, maar Olsder erkent dat ze dat voor zichzelf ook niet haalbaar zou vinden. Minder ver weg gaan dus, is haar suggestie.Bijvoorbeeld naar Oost-Europa in plaats van Azië, liefst met de trein. Je inlezen over de plaats van bestemming, dat maakt de reis leuker en je weet wat de zwakke plekken van het gebied zijn. Lezen over duurzaam toerisme, bijvoorbeeld op www.duurzaamtoerisme.com of www.natourdata.net. En natuurlijk die dingen doen die je thuis ook doet, zoals je douchegedrag aanpassen.

Dan is het ineens nog maar een kleine stap om bij het reisbureau te vragen of een hotel spaardouchekoppen heeft. En hoe het verder eigenlijk zit met de milieumaatregelen. Ach, veel mensen vonden het een paar jaar geleden ook nog overdreven om scharrelvlees, Max Havelaar bananen of graseieren te kopen.

Kaart bestellen: 020 - 6261732 of zie www.nciun.nl