Wapenkoppen kennelijk niet gebruikt

Dat de gevonden Iraakse wapenkoppen geen gif hebben bevat, blijkt al uit het feit dat de inspecteurs ze met blote handen aanpakten.

Het is een kleine moeite vast te stellen of de 11 lege artillerieraketten die gisteren in Irak werden gevonden gifgas hebben bevat. Maar het staat bijna vast dat dit niet zo is. De beelden die CNN liet zien toonden UNMOVIC-inspecteurs die daar al vanuit gingen. Artillerie projectielen van dit kaliber (122 mm) heeft Irak in het verleden gevuld met zenuwgas en daarvan kan één druppel op de huid dodelijk zijn. De inspecteurs pakten de raketten met blote handen beet, schroefden kalm de ontsteker los en bekeken de inhoud met een zaklantaarn. Het vertrouwen moet hebben berust op de waarneming dat de raketten nog in de oorspronkelijke verpakking lagen. Mogelijk had het meegenomen röntgen-apparaat al aangetoond dat ze leeg waren.

Dat het hier om projectielen voor een chemische lading ging lag voor de hand. Het munitiedepot van Ukhaydir staat al lang bekend als een van Iraks opslagplaatsen voor chemische wapens. Het is in januari en februari 1991 in de Golfoorlog gebombardeerd. Later is het geregeld door UNSCOM-inspecteurs bezocht. In 1998 vonden inspecteurs er nog twaalf 155 mm granaten die voor een deel waren gevuld met mosterdgas. Het mosterdgas bleek van goede kwaliteit.

Overigens blijkt Irak zijn chemische munitie vaak niet te voorzien van speciale herkenningstekens, zoals gangbaar was toen het bezit van chemische wapens nog niet was verboden (voor 1997). Ook ditmaal waren geen speciale gekleurde banden of andere opvallende merktekens te zien. UNMOVIC-inspecteurs die eerder dienst deden in UNSCOM zullen ze toch makkelijk herkend hebben.

Een Iraakse woordvoerder verklaarde dat de raketten al in 1988 geïmporteerd waren en zijn opgenomen in de uitputtende verklaring die Irak in december overhandigde aan de VN. De raketten hebben een tamelijk korte dracht en worden ingezet op het slagveld. Het bezit van dit soort raketten is Irak, volgens de bestandsresolutie 687 (1991), niet toegestaan als ze uitsluitend geschikt zijn voor een chemische of biologische lading. Dat laatste staat niet vast: Irak paste vaak conventionele munitie aan voor het speciale doel.

De omvang van het Iraakse chemische arsenaal is pas geleidelijk bekend geworden. De eerste `volledige en finale verklaring' kwam pas in 1992 en bleek verre van volledig. Pas halverwege 1996 had UNSCOM een behoorlijk beeld. Irak had tussen 1981 en 1990 honderdduizenden stuks chemische munitie geproduceerd. UNSCOM heeft er daarvan nog enige tienduizenden vernietigd.

    • Karel Knip